BİRİNCİ FASIL 
Belediyelerin idaresi 

BELEDİYE:

Madde 1 - Belediye, beldenin ve belde sakinlerinin mahalli mahiyette müşterek ve medeni ihtiyaçlarını tanzim ve tesviye ile mükellef hükmi bir şahsiyettir.

BELEDİYE TEŞKİLATI MECBURİ OLAN YERLER:

Madde 2 — (7469 sayılı Kanunla kaldırılmıştır).

BELEDİYE İDARESİNİN MEVDU OLDUĞU MAKAM VE HEYETLER:

Madde  3 — Belediye idaresi, belediye meclisi ile belediye encümeni ve belediye reisi ve muavinlerin, belediye şubeleri mevcut ise şube müdürlerine ve şube heyetlerine mevdudur.

BELEDİYE SINIRLARININ TAHDİDİ

Madde  4 — Bu kanunun hükümleri başlar başlamaz şimdiye kadar sınırı tahdit edilmemiş olan beldelerin sınırı aşağıda tarif edildiği şekilde çizilir :

A) Ötedenberi beldeye ait sayılan bütün tarla, bağ, bahçe, çayır, mer'a, zeytinlik, palamutluk, baltalık, otlak gibi yerler sınır içinde kalır.

B) Bir beldenin sınırını derelerden, tepelerden, yollardan veya diğer değişmeyen işaretli yerlerden geçirmek kabil değilse büyük taşlar dikilerek gösterilir.

C) Belde ahalisinden bazı kimselerin başka bir köy veya belde arazisi içinde kalan emlak ve arazisi, sahiplerinin bulunduğu beldenin değil bu emlak ve arazinin bulunduğu belde veya köy sınırı içinde gösterilir.

D) Ötedenberi müştereken intifa edilen çayır, yayla ve korulardan mer'a ve menba ve tepelerden teamülü veçhile alakadarların istifade hakları bakidir. Bu suretle belediye sınırı dahilinde kalıp başkalarının hakkı intifaları bulunan bu kabil yerler hakkında sınır kağıdına şerh verilir.

E) Yukarıdaki tarifelere göre çizilen sınırın geçtiği yerlerin isimleri bu kağıda yazılmakla beraber sınırın nerelerden geçtiğini gösteren bir harita tanzim ettirilir.

F) Komşu köyler ve beldeler ile nizalı olan yerler sınır kağıdında ve haritasında ayrıca gösterilir.

G) Sınır nizaları, meclis mukarreratının tebliği tarihinden itibaren 31 gün zarfında alakadar tarafın ihtiyar ve belediye meclislerinin müracatları dinlenmek şartiyle beldenin sınırını kat'i ve nihai surette tasdike selahiyattar olan makam tarafından halledilir.

H) Sınır kağıdı ile haritaları, beşinci madde ahkamı icra edilmek üzere belediyelerce dörder nüsha olarak tanzim ve selahiyettar mercilere irsal olunup tasdik edildikten ve iktisabı kat'iyet eyledikten sonra bir nüshası belediyeye tevdi, ikinci nüshası tasdike selahiyettar makamca muhafaza, üçüncü nüshası Dahiliye Vekaletindeki dosyası meyanına vaz'ı ve dördüncü nüshası mahalli tapu dairesine teslim edilir.

SINIRLARIN TASDİKİ ŞEKLİ:

Madde 5 — Belediye Sınırları:

A) Seksen binden az nüfuslu olan beldelerde belediye meclislerinin kararı ve mahalli idare heyetinin mütalaası alındıktan sonra vilayet idare heyetinin tasdiki ile.

B) (3612 Sayılı Kanunla değiştirilmiştir.) Seksen binden fazla nüfuslu belediyelerde belediye meclisinin kararı, idare heyetinin muvafakatı, valiliğin teklifi ve İçişleri Bakanlığının tasdiki ile kesinleşir.

Tasdik edilmeyen sınır kağıtları esbabı mucibesiyle mahallerine iade edilir. Sınırın değiştirilmesine ihtiyaç olursa yeni sınırın çizilmesi aynı usule tabiidir.

SINIR İHTİLAFLARININ HALLİ:

Madde 6 - Beldeler veya köyler arasında sınır ihtilafı çıkarsa aşağıda tarif olunduğu şekilde hallolunur:

İhtilaf bir kaza dahilinde belde ve köyler arasında ise kendilerine mahalli en büyük mülkiye memuru tarafından tahriren vaki olacak tebligat üzerine alakadar ihtiyar veya belediye meclislerinin en çok otuz bir gün zarfında bildirecekleri mütalaaları tetkik olunmak şartıyla kaza idare heyetinin esbabı mucibeli kararı ve vilayet idare heyetinin aynen veya tadilen tasdiki ile;

İhtilaf ve vilayet merbut ve muhtelif kazalar dahilindeki belediye ve köyler arasında ise kezalik kendilerine mahalli en büyük mülkiye memuru tarafından yapılacak tahriri tebligat üzerine alakadar ihtiyar veya belediye meclislerinin en çok otuz bir gün zarfında bildirecekleri mütalaaları tetkik olunmak şartıyla vilayet idare heyetlerinin kararı ve vilayet umumi meclisinin tasdiki ile kat'i surette hallolunulur.

BELDE VEYA BELDE AKSAMININ AYRILMASI VEYA BAŞKA PARÇALARIN BELDE İLE BİRLEŞTİRİLMESİ:

Madde 7 - (7469 sayılı Kanunla değişen şekli)

A) Bir köy veya meskun sahaları arasında merkez ittihaz edilecek yere azami 500 metre mesafesi bulunan bir kaç köyün veya köylerle köy kısımlarının veyahut muhtelif köy kısımlarının birleşerek belediye kurabilmeleri için nüfusları tutarının son nüfus sayımına göre 2000 den fazla olması, köy ihtiyar meclisinin bir mazbata ile veya seçmenlerinin en az yarısından fazlasının yazılı olarak mahallin en büyük mülkiye memuruna müracaat etmesi veya valinin re'sen bu işe lüzum göstermesi lazımdır.

Bu takdirde valinin ilgili seçmenlerin reylerinin alınması hususundaki vaki işarı üzerine mahalli seçim kurulları en az on beş gün içinde tayin ve ilan olunacak gün ve mahalde seçmenleri rey vermeye davet ederek belediye meclisi azaları seçimindeki usul ve şartlar dairesinde köy veya kısımlarının ayrı ayrı reylerini alır ve neticeyi bir tutanakla valiliğe bildirir.Valilikçe muamele vilayet umumi meclisine intikal ettirilir. Vilayet umumi meclisinde, kurulacak belediyenin gelirlerinin kanunlarında yazılı hizmetlerin ifasını yetip yetmeyeceğine ve teklifin faydalı olup olmayacağına dair ittihaz olunacak karar valiliğin mütalaasıyla birlikte Dahiliye Vekaletine gönderilir. Devlet Şurasının kararı ve Reisicumhurun tasdiki ile o yerde belediye kurulur.

B) Bir beldenin bazı kısımlarının ayrılarak ayrı bir belde haline gelmesi,

C) Bir beldenin tamamının diğer bir belde ile birleşmesi,

Ç) Bir beldenin bazı kısımlarının komşu bir beldenin içine girmesi,

D) Köylerin veya köy kısımlarının bir belde sınır içine girmesi hallerinde (A) fıkrasındaki şekil ve şartlara riayet edilmekle beraber (B) ve (Ç) fıkralarındaki hallerde esas belde nüfusunun 2000 den aşağı düşmemesi şarttır.

(C), (Ç) ve (D) fıkralarındaki hallerde nüfus şartı aranmıyacağı gibi hizmetlerin layıkı veçhile ifası imkanları nazarı itibare alınarak mesafe 2500 metreye çıkarılabilir.

(B), (C) ve (Ç) fıkralarındaki hallerde köy ihtiyar meclisinin yerine belediye meclisleri kaim olur.

(Ç) ve (D) fıkralarındaki hallerde ayrıca iltihak olunacak belediye sakinlerinin reylerine müracaat olunmayıp birleşmek isteyen köy veya belediye kısmında yapılan rey verme neticesiyle diğer muameleli evrak valilikçe iltihak olunacak belediyeye gönderilir. Belediye evrakın tevdiinden itibaren onbeş gün içerisinde istek hakkındaki kararını verir. Bu kararın talep sahibine tebliğinden itibaren onbeş gün zarfında itiraz edilirse meclisi umuminin ve valiliğin mutalaasıyle muameleli evrak Devlet Şurasına gönderilir. Devlet Şurası keyfiyeti tetkik ve iltihaka karar verdiği takdirde (A) fıkrası gereğince muamele tekemmül ettirilir.

(C) fıkrasındaki halde sadece ilgili belediye meclislerinin kararları alınır.

Muayyen bir arazi üzerinde Hükümetçe yeniden kurulan ve nüfusları 2000 den fazla olan yerlerde hudutları gösterilmek suretiyle Dahiliye Vekaletinin teklifi ve Reisicumhurun tasdiki ile belediye kurulur.

Vilayet ve kaza merkezlerinde nüfusları ne olursa olsun belediye kurulması mecburidir.

Bir vilayet merkez belediyesi sınırları içinde kurulan kazaların merkezlerinde belediye teşkil edilmeyip bu gibi yerlerde belediye şubesi ihdas olunur.

MAHALLELER İHDASI, İLGASI, İSİMLERİ İLE HUDUTLARININ TAYİNİ:

Madde 8 - Bir belediye sınırı içinde mahalleler ihdası, ilgası, birleştirilmesi, isimleriyle hudutlarının değiştirilmesi, belediye meclisinin ve mahalli idare heyetinin kararı ve valinin tasdiki ile icra edilir.

BELDE İSİMLERİNİN DEĞİŞTİRİLMESİ:

Madde 9 — Bir beldenin isminin değiştirilmesi belediye meclisinin ve vilayet idare heyetinin kararı üzerine Şurayı Devletin mütalaası alınarak İcra Vekilleri Heyetinin tasdiki ile yapılır.

BELEDİYE ŞUBELERİ TEŞKİLİ:

Madde 10 - Nufusunun arazi üzerinde tekasüfü itibariyle muhtelif kümelerden müteşekkil olan beldelerde nüfusu seksen bini geçen beldelerde belediye şubeleri teşkili caizdir. Belediye şubelerinin teşkili ve ilgası, hudutlarının tesbit ve tadili aşağıda tarif edilen şekilde olur:Belde dahilinde şube haline geçmesi istenilen belde kısmında sakin belediye müntehiplerinin en az yarısından fazlasının imzalı bir talebi veya belediye meclisinin müracaatı ve teklifi üzerine en büyük mahalli mülkiye memuru o dairede intihap hakkını haiz halkın reyine müracaat edilmesini kaza idare heyetine icra ettirir. İdare heyeti onbeş gün evvelinden tayin ve ilan edeceği günde şube haline geçecek belde kısmını müntehipleri ile mütebakı müntehipleri beldenin muayyen bir mahallinde rey vermeğe davet eder. (Reyler belediye intihabatındaki usul ve şarta tevfikan alınır.) İdare heyeti reylerin neticesini mazbata ile tesbit eder ve doğrudan doğruya valiye gönderir. İdare heyetinin mazbatası üzerine vilayet idare heyetinin vereceği karar, Şurayı Devletin mütalaası ve İcra Vekilleri Heyetinin tasvibi üzerine Reisicumhurun tasdiki ile icra edilir.

BİR VEYA BİRKAÇ KÖY VEYA MAHALLENİN BİRLEŞEREK BELEDİYE İDARESİ TESİS ETMESİ:

Madde - 11 (7078 sayılı Kanunla kaldırılmıştır.)

4, 5, 6, 7 VE 10 NCU MADDELERDEKİ KARARLARIN TATBİKİ

Madde 12 - (4231 sayılı Kanun'un 3.maddesiyle değiştirilen madde ve yürürlük tarihi; 01.04.1997) 4 üncü, 5 inci, 6 ncı, 7 nci ve 10 uncu maddelerde bildirilen kararlar, kati'leşme tarihini takip eden yılın 1 Ocak gününden itibaren tatbik olunur. Ancak yeni belediye kurulması halinde yukarıdaki hükümler, ilk genel mahalli idareler seçimlerinin yapılacağı 1 Ocak gününden itibaren tatbik olunur. Tatbikinden en az bir ay evvel mahalli en büyük mülkiye amiri tarafından gazetelerle ve diğer vasıtalarla ilan olunur.

HEMŞERİ HUKUKU:

Madde 13 - Her Türk, nüfus kütüğüne yerli olarak yazıldığı beldenin hemşerisidir. Hemşerilerin belediye işlerinde reye, intihaba, belediye idaresine iştirake ve belde idaresinin devamlı yardımlarından istifadeye hakları vardır.

BELDE SINIRI DAHİLİNDEKİ ŞAHISLARIN VAZİFELERİ:

Madde 14 - Belediye sınırı içinde oturan, bulunan, ilişiği olan her şahıs belediyenin kanununa, nizam ve talimatına müstenit emirlerini, hükümleri tutmak, yapmak, resim ve harç, ücret ve aidatlarını vermekle mükelleftir.

İ K İ N C İ F A S I L

BELEDİYENİN VAZİFELERİ

Madde 15 - Belediyelerin kanunlar ve nizamnamelerle muayyen hukuku, buna mukabil beldenin ve belde halkının sıhhat, selamet ve refahını temin, intizamını halelden vikaye maksadiyle yapacağı vazifeleri vardır.

Bu vazifeler aşağıda yazılanlarla, ayrıca kanun ve nizamname ve talimatnamelerle muayyen hususlardır:

1 - Umuma açık yerlerin temizliğine, intizamına bakmak;

2 - Yenilecek, içilecek ve umumun sıhhatine müteallik kullanılacak şeylerle yerlerin mahsus kanun, nizamname veya talimatnamesine tevfikan murakabesi;

3 - (150 sayılı Kanunla değişen şekli) Umumun yiyip içmesine, yatıp kalkmasına, taranıp temizlenmesine, eğlenmesine mahsus lokanta, birahane, gazino, kahvehane, kıraathane, meyhane, han, otel, hamam, sinema, tiyatro, bar, dansing, ve emsali yerlerin ve bu mahallerde satılan ve kullanılan şeylerin temizliğine, sıhhiliğine ve sağlamlığına dikkat etmek ve kanun ve talimatname mucibince bu gibi yerlerin işletilmeleri için gece ve gündüz açık kalmalarına ve inzibati sebeplere nazaran zabıtaca verilecek ruhsat üzerine sınıflarına ve tarifelerine göre bunlar için ruhsatname vermek ve açık ve kapalı bulunacağı saatleri mahalli en büyük mülkiye amirinin de muvafakatı alındıktan sonra tayin eylemek, ücret ve tarifelerini tanzim ve tasdik etmek ve bu gibi yerlerde işi çeviren ve çalışanların ehliyet ve sıhhatleri müsait olup olmadığına göre işlemelerine izin vermek veya menetmek.

Ütüçüler, kolacılar, lekeciler, giyim ve ev eşyası temizleyici ve boyacıları, ayakkabı tamirci ve boyacıları ve emsallerine ait ücret tarifelerine mesleki teşekküllerin de mütalaasını almak suretiyle tanzim ve tasdik etmek;

4 - Salgın ve bulaşıcı insan ve hayvan hastalıklarının önüne geçmek ve yayılmasına mani olmak için mahsus kanun, nizamname veya talimatnameleri mucibince tatbik edilen tedbirler hakkında hükümet teşkilatıyle birlikte çalışmak;

5 - Ölenleri muayene etmek ve gömülmesine ruhsat vermek ve belediyelerce gösterilen mezarlıklardan başka yerlere ölü gömdürmemek, ücretli ücretsiz olan cenazeleri fenni şartlar dairesinde teçhiz tekfin ve nakletmek, gömmek ve belediye mezarlıkları ve fenni cenaze yıkama yerleri tesis ve idare etmek ve hayvan ölülerini yaktırmak veya gömdürmek;

6 - Sıhhi şartları cami belediye salhanesinden başka yerlerde kasaplık hayvan kestirmemek;

7 - Belediye depolarından başka yerlerde kanun nizam ve talimat ile muayyen miktar haricinde kabili iştial ve infilak maddeleri bulundurmamak, buna riayet etmeyenlerin mallarını belediye deposuna kaldırmak ve satıldığında nısıf bedelini ceza olarak belediyeye almak;

8 - Mürebbiye, sütnine, hizmetçi, çamaşırcı, uşak, hamal, şoför, arabacı, kayıkçı, berber, mevaddı gıdaiye satıcısı, süthanelerde hizmet edenlerle süt satanlar ve emsali ve halk ile temas eden hizmet erbabı işçilerin sıhhi ve fenni muayenelerini yaptırmak, ehliyet ve sıhhat vesikaları alanların işlemlerine izin vermek ve bunları daima tescil ederek, müseccel olmayanları menetmek (Kayıkçıların ehliyetini tayinde mahalli liman reislerinin mütalaası alınacaktır).

9 - Belediye sınırı dahilindeki deniz, göl ve nehirlerde belde sınırı dahiline münhasır olmak üzere, seyrüsefer eden istimbot, motörbot ve her nev’i kayık, mavuna ve salapurya gibi denizdeki ufak nakliye vasıtalariyle hususi sandal ve kayıklar ve karada belediye sınırları dahilinde umuma mahsus mahallerde seyrüsefer eden yük ve binek araba ve hayvanları ve otobüs, otomobil ve emsali (şimendiferlerden maada) nakliye vasıtalarinin sağlamlığına, temizliğine dikkat ederek bunların azami haddi istiabisini ve tahammül derecelerini ve sınıflarını ve numaralarını tayin ve işletenlerin ehliyet ve sıhhatlarını murakabe ve ücret tarifelerine riayetlerini temin edecek tedbirler ittihaz etmek ve icabında bunları bizzat temin ve idare eylemek ve mevzu kanunlar mucibince selahiyattar dairelerden verilen vesikalara müsteniden işlemelerini ruhsata bağlamak;

(Deniz vasıtalarının haddi istiabisini ve sağlamlığını tayinde mahalli liman dairesiyle ticaret müdürlüklerinin mütalaası alınır.)

Beldeler ve beldelerle köyler arasında seyrüsefer eden yük ve binek araba ve hayvanları ile otomobil, otobüs ve kamyonların sağlamlığı-na, temizliğine dikkat ederek bunları azami haddi istiabisi ve tahammül derecelerini tesbit ve sınıflarını, numaralarını tayin ve işletenlerin ehliyet ve sıhhatlerini murakabe etmek bu vesait sahiplerinin daimi ikametgahlarının mensup olduğu kaza belediye idaresine aittir.

10 - Umuma ait yerlerde gelip geçmeye, nakliye vasıtlarının işlemesine engel olacak, geçenlere zarar veya rahatsızlık verecek veya kaza çıkaracak ve beldenin umumi temizliğini bozacak şeyleri kaldırmak, nakliye vasıtalarının nevi ve cinsine göre belde dahilinde azami ve asgari süratinin ve işleyeceği ve işlemiyeceği, duracağı, yavaş gideceği yerleri tayin ve seyrüsefer tarifelerini tanzim ve ilan ve umumi intizam temin etmek, beynelmilel otomobil seyrüseferlerinin talimatnamei mahsusuna tevfikan belediye sınırı dahilinde seyrüseferlerine muktazi işaretlerin vaz’ı ile bu otomobille şoförlerin haiz olmaları lazım gelen evsafı tetkik etmek;

(Denizlere ait yerler için mahalli liman idaresinin mütalaası alınır).

11 - Yol, meydan, pazar, iskele, köprü ve nehirler gibi umuma ait yerlerden ve denizlerden bir kısmını mürur ve ubur ihtiyacını tazyik etmeyecek surette ve muvakkaten herhangi bir ameliye için işgal veya istimal edeceklere izin vermek ve ruhsatsız işgalleri men etmek;

(5101 sayılı Kanunun 1. maddesiyle eklenen paragraf ve yürürlük tarihi; 12.03.2004) 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunan eser, icra ve yapımların tespit edildiği kitap, kaset, CD VCD ve DVD gibi taşıyıcı materyallerin, bu fıkrada bahsi geçen yerlerde satışına izin vermemek ve bunların saışını engellemek, satışına teşebbüs edilen materyalleri toplayarak yetkili makamlara teslim etmek,

12 - Alelumum inşaat tamir ve ilaveler için kanun mucibince ruhsat vermek, kanunsuz veya ruhsatsız başlanan ve yapılmakta olan inşaatı men ile hususi kanunların hükümlerini tatbik ve kazalı binaları ve baca ve duvarları yıktırmak, arsalarla yangın yerlerindeki kuyu ve çukurları kapattırmak veya tehlikelerini refetmek;

13 - Umumun selamet, sıhhat ve huzur ve istirahatine tesiri melhuz olan imalat, istihsalat, müdehharat ve tesisatın yerlerini; harman, kabristan, pazar, gaz depoları, kömür depoları ve süprüntülük mevkilerini ve şartlarını evvelden tesbit ve ona göre ruhsata bağlamak (belediye yeniden yapılacak umumi ahır ve samanlıkların yerini tayin ve mevcut olanları sıhhi takyitlere tabi tutar);

14 - Kanun ahkamına tevfikan başıboş hayvanları tutmak, muhafaza etmek, belde dahilinden geçecek hayvan sürülerinin gelip geçeceği yolları ve yaylıma gidecek hayvanların toplanacağı yerleri tayin ve tahdit etmek;

15 - Aleni müzayedeli gayri resmi satışları murakabe etmek, umumi yerlerde toptan satılan ve tartılacak, ölçülecek şeyleri kanun ahkamına tevfikan tartmak ve ölçmek ve bilcümle tartı ve ölçüler alet ve edevatını ayarlamak, damgalamak;

16 - (150 sayılı Kanunla değişen şekli)Tesbit edilen toptan ve perakende azami satış fiyatlarına veya kâr haddelerine ve ücret tarifelerine ve alınan kararlar veya yapılan ilanlar hükümlerine riayeti temin ve kontrol etmek.

Azami satış fiatları ve kâr hadleri tesbit edilen maddelerin, satışa arzedilmemesini veya satışından imtina edilmesini, kaçırılmasını, saklanmalarını veya satılmadığı halde satılmış gibi gösterilmesini menetmek;

17 - Dilencileri dilenmekten menedecek tedbirler almak;

18 - Bırakılmış ve bulunmuş çocukları, delileri, dalanmış ve kudurmuşları, sokakta bayılanları, kazaya ve afete uğrayanları koruyup gözetmek;

19 - Belediye kanun, nizam ve yasaklarına uymayan, kanunen ruhsata tabiiken ruhsatsız yapılan beldenin selamet, intizam, sıhhat ve huzurunu ihlal eden şeylere meydan vermemek ve bunları menetmek;

20 - Hafta Tatili Kanunu’ndan istifade etmek isteyenlere izin vermek;

21 - Belediye hududu dahilinde orman, tarla, harman, bağ, bahçe, koru, çayır ve mer’aları ve alelumum araziyi hasardan muhafaza etmek;

22 - Yangın vukuunu menedecek tedbirleri almak, ateşe karşı ihtiyaç için umuma açık yerlerde imalathane ve fabrikalarda ve her dükkanda bulundurulacak tertibatı ve vesaiti tayin ve ilan ile ihsar ve ifa ettirmek, yangını tarassut ihbar ve istihbar için lazım gelen tesisat ve teşkilatı yapmak, itfaiye tulumba takımlarını ve tekerlekli itfaiye vesaitini her an ihtiyaca yarar halde bulundurmak, beldeyi tehdit edecek orman yangınlarına karşı kazma, kürek, balta vesaire gibi vesaiti itfaiye bulundurmak; beldenin icap eden mahallerinde itfaiye havuzları, sarnıçları yaptırmak;

23 - Sokak, meydan, iskele, köprü, pazar, panayır yerleri gibi umumi mahalleri daima temiz tutmak, yıkamak, temiz sularla sulatmak, kışın çamur ve karları ve buzları kaldırmak ve geçenlerin kaymamasını temin eylemek;

24 - Umumi ve hususi yerlerin süprüntülerini muntazam ve fenni vasıtalarla toplatmak kaldırmak ve ifna etmek;

25 - 28 Nisan 1926 tarih ve 831 numaralı Sular Kanunu mucibince su getirmek, suları sıhhi ve temiz tutmak;

26 - Belediye hududu dahilindeki müşterek bağ, bahçe, tarla ve bostanların müşterek su kanallarını temizlettirmek, bozulan yollarını tamir ve bu husustaki masrafları alakadarlardan tahsil etmek;

Bahçe, tarla, bostanların ve umumi yerlerin su birikintilerini kurutmak ve kurutturmak, umumi ve hususi havuzların sularını şartlara uygun surette vakit vakit değiştirmek ve tazelettirmek;

27 - İhtiyaca göre umuma mahsus ücretli ücretsiz helalar yaptırmak;

Umumi ve hususi binalarda yapılması mecburi olan helaların sıhhi şartlara uygun olmasını temin ettirmek;

28 - Umumun (......) (*) kullanacağı şeylerin satıldığı ve muhafaza olunduğu mahallerin, umumun içinde yatıp kalkacağı, barınacağı veya bineceği, çalışıp, işleyeceği veya hayvanlarını koyacağı yerlerin sıhhi şartlara uygun olmasını temin etmek;

29 - Kanun ve belediye kararlarının mecburi tuttuğu ahvalde veya ihtiyari olarak müracaat vaki olduğu takdirde insan, hayvan, eşya ve emlak hakkında harçlı harçsız, tıbbi, baytari, fenni muayeneler, kimyevi ve bakteriyolojik tahlilleri yapmak ve şeraiti sıhhiye raporu vermek;

30 - (6785 sayılı Kanunla kaldırılmıştır.)

31 - Beldenin sokak ve meydanlarını plana ve programa uygun olarak tanzim ve ıslah etmek, sınıflarını, isimlerini, numaralarını tayin etmek, buna göre ağaçlamak, döşemek, aydınlatmak, süslemek, duracak, sığınacak, dinlenecek yerler yapmak ve iyi bir halde bulundurmak;

32 - Beldenin plana ve programa uygun, 13 Mayıs 1926 tarih ve 839 numaralı kanuna ve diğer hususi ahkama tevfikan lağım ve çukurlarını inşa ve tamir etmek ve ettirmek;

33 - Halk için kütüphane ve okuma salonları açmak, belediye bahçeleri, fidanlıkları çocuk bahçeleri, oyun ve spor yerleri yapmak, belediye koruları yetiştirmek, bunları korumak ve işletmek (bu işler için, kafi mütehassıs bulunmayan belediyelere alakadar mahalli dairelere yardım eder);

34 - Fakir ailelerin ikiz çocuklarını, alelumum öksüz, fakir, kimsesiz çocuklara para, hekim, ilaç, yeme, içme, giyinme, barınma, tahsis terbiye cihetlerinden yardım etmek, fakir hastalara meccanen bakmak ilaç vermek fakir cenazelerini meccanen kaldırmak, alil, işten aciz olup da bakacak kimsesi olmıyanlara bakmak;

35 - Alelumum belediyelere ait suları, çeşmeleri, sebilleri, harkları, havuzları, su takdim yerlerini, hazinelerini, kaynaklarını tanzim ve idame etmek;

36 - Belediye sınırı dahilinde umuma mahsus iskele, rıhtım ve köprüleri plana göre inşa ve idame etmek;

37 - Yangın yerlerini ve mahalle haline getirilecek yerleri kanun dairesinde tanzim ve imar etmek ve alelumum inşaat, tamirat ve ilavat planlarını kanuna tevfikan tetkik ve tatbik etmek;

38 - Alelumum sınai müessese ve fabrikalarının, elektrik tenvirat ve tesisatının, makina ve motor ve inbiklerinin kazan, ocak ve bacalarının gerek ilk önce ve gerek sonradan muttariden ve muntazaman fenni muayenelerini icra etmek, etrafındakilerin sıhhatleri huzur ve malları üzerine fena tesir icra edip etmediklerini tetkik etmek, zararlarına mani olmak;

39 - Kanunun mecburi tuttuğu ahvalde veya ihtiyari olarak müracaat vukubulduğu takdirde her nevi inşaat ve tesisat için muayenei fenni raporları ve şahadetnameleri vermek veyahut mezkur tetkikatı yapacak müesseseye malik değilse en yakın bir müessese vasıtasiyle bu işleri temin etmek;

40 - Kanuna tevfikan fenni ve sıhhi mezbaha ve teferruatından madut olan barsakhane ve saire yapmak ve işletmek;

41 - (5015 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle kaldırılmıştır. Yürürlük:20.12.2003) (*)

42 - Meydan ve pazar yerleri yapmak;

43 - (150 sayılı Kanunla değişen şekli) Ete, ekmeğe, yaş meyve ve sebze ile odun ve mangal kömürüne doğrudan doğruya ve kat’i lüzum halinde mahalli idare kurullarınca tasdik edilmek şartıyla diğer gıda ve zaruri ihtiyaç maddelerine toptan ve perakende azami satış fiyatları ve yaş meyve ve sebzeye münhasır olmak üzere kâr hadleri tesbit etmek ve icabında 2490 ve 1050 sayılı kanunlar hükümlerine bağlı olmaksızın bu maddeleri satın almak, stok etmek veya belirli bir kâr haddi dahilinde satın aldırmak, sattırmak ve ihtiyacı olanlara maksada göre dağıtmak üzere bir fon tesis ederek tanzim satış mağazaları kurmak ve hayatı ucuzlatacak sair tedbirleri almak;

44 - Meydan, cadde ve sokak gibi umuma ait yerlerde ilan işlerini idare etmek;

45 -Yetimhane, acezehane, doğum ve emzirmek ve mecburi olarak meccani doğumevleri tesisat ve teşkilatı ve mahalleri Sıhhat Vekaletince tayin ve tasdik edilmek şartiyle tımarhane, fenni tedbir hane ve tathir istasyonları vücuda getirmek ve işletmek;

46 - Yarış yerleri yapmak ve işletmek;

47 - Kanuna göre doğrudan doğruya veya alakadar tarafından müracaat üzerine gaz, su elektrik sarfiyatını müş’ir saat ve aletleri veya taksimetreleri teftiş etmek;

48 - Yersiz, yurtsuz olanlara iş bulmak, bunlardan garip olup çalışamayanları memleketlerine göndermek, kimsesiz kadın ve çocukları korumak;

49 - Belediye varidatını tahsil etmek;

50 - Belediye hizmetleri için iktiza eden masrafları tesviye etmek;

51 - Belediye emval ve akaratını idare etmek;

52 - Sıhhi muavenet ve imdat merkezleri yapmak ve işletmek;

53 - A: Plan ve tesisatı mahalleri Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletince tasdik edilmek şartiyle beldenin ihtiyaciyle mütenasip ücretli, ücretsiz belediye hastanesi;

B: Ehli hayvan hastalıklarının tedavisi için hayvan hastanesi tesis etmek ve işletmek;

54 - Gençler için mahallin ihtiyaciyle mütenasip stadyumlar tesis etmek ve işletmek;

55 - Belediyeye ait eğlence yerleri tesis etmek ve işletmek;

56 - Belediyeye ait ılıcaları işletmek, deniz hamamları ve her nevi yıkanma müesseseleri açmak, açılmasına ruhsat verilenlere nezaret etmek;

(3019 Sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle eklenmiştir.) Yeteri kadar parasız halk plajları da açmak,

57 - Eczanesi olmayan yerlerde hususi kanuna tevfikan eczane açmak, fakirlere parasız veya ucuz ilaç vermek, ücretli ücretsiz muayenehane dispanser vücuda getirmek fakirler için meccani doğum yrdımını temin etmek üzere ebe istihdam etmek;

58 - Her nev’i et, yağ, balık, zeytinyağı, peynir ve sebze ve meyva, turşu, tuzlu balık, gibi muhafazası ve satılması sıhhi ve baytari şeraite tabi yenilecek şeylerin müzayedeli, müzayedesiz toptan alım ve satımının muayyen mahallerde ve belediye nezareti altında icrasını temin için hal’ler tesis ve idare etmek (borsa muamelatı cereyan eden mahallerde borsaya tabi mevad hakkında hususi kanun ahkamı tatbik olunur.)

(3035 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle eklenen fıkralar)

Belediyelerce, gerçek veya tüzelkişilerin belediye hudutları içinde yaş meyva ve sebzelerin toptan alımı ve satımı için haller açmalarına izin verilebilir.

Nüfusu 250.000 ve daha yukarı olan belediyelerde açılacak toptancı hallerinin kuruluş, yönetim ve işleyişlerine ait usul ve esaslar, belediye meclislerince tespit olunur.

Nüfusu 250.000’den az olan belediyelerde açılacak toptancı hallerinin kuruluş, yönetim ve işleyişlerine ait usul ve esaslar, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle tespit olunur.

Bu yönetmeliklerle belirlenecek esaslara aykırı hareket edenler hakkında 1580 sayılı Belediye Kanunu ile 80 sayılı Kanunun ceza hükümleri uygulanır. Toptancı hali kuracak olan gerçek ve tüzel kişilere lüzumlu krediler T.C. Ziraat Bankasınca sağlanabilir.

59 - Belediye tiyatrosu, sineması, belediye oteli ve gazinosu, halk müzeleri ve hayvanat ve nebatat bahçeleri yapmak ve idame etmek ve yaptırıp işletmek;

60 - Borsa bulunmayan yerlerde zahire pazarları ve ardiyeler yapmak ve işletmek;

61 - (150 sayılı Kanunla değişen şekli) Buz fabrikaları, sıhhi kar kuyuları her çeşit gıda ve zaruri ihtiyaç maddelerinin muhafazasına mahsus soğuk hava mahzen veya depoları, umumi su depoları ve süthaneler, süt toplama merkezleriyle süt dağıtma teşkilatı tesis etmek ve bunları işletmek (......) (*)

62 - Mahrukat pazarları ve ardiyeleri yapıp idare etmek;

63 - İktisat Vekaletinin müsaadesi alındıktan sonra mahsulat ve masnuat sergi ve panayır yerleri ve müzeleri kurmak ve işletmek;

64 - Mezat salonları açmak ve işletmek;

65 - Belediye un ve inşaat malzemesi fabrikaları vücuda getirmek ve idare etmek;

66 - Belediye fırınları yapmak ve işletmek;

67 - Belediye müesses atının muhafazası altında bulunan emtia üzerine itibar ve ikraz muamelesi yapacak müessesat vücuda getirmek;

68 - Ucuz belediye meskenleri yapmak ve belediye namına inşaat yaparak icar etmek, belediyenin inkişaf ve tevessüe müsait mahallelerinde araiz alarak yeni plana göre tanzim etmek ve yeniden inşaat yapmak isteyenlere satarak ihtikara mani olmak;

69 - Fakirler için yatı evleri yapmak ve idare etmek;

70 - Şefkat, tasarruf, memurun ve müstahdemini belediye tekaüt sandıkları tesis ve idare ve şehir bankaları açmak;

71 - Muhtacin için iane sandıkları tesis ve idare etmek ve emvali menkule terhin sandıkları tesis etmek;

72 - Zabıtai belediye memuru, belediye fen memuru, yapı kalfası ve yapıcı ve muhtelif meslek ustaları gibi beldenin ve belediye idaresinin muhtaç olduğu meslekler erbabı yetiştirmek üzere kurslar dersler, gece ve hafta tatili günü dershaneleri ve ikmal ve çırak, ev kadını mektepleri açmak ve idare etmek;

73 - İşçiler, san’at ve mesai erbabı ve alelumun müstahdemler için iş kalemleri ve idarehaneleri tesis ve idare etmek, edeceklere de ruhsat vermek;

74 - Seyrüseferleri tanzim için talimatnameler yapmak;

75 - Fenni ve sıhhi umumi çamaşırhaneler yapmak veyahut yapılmasına izin vermek ve bunları murakabe etmek;

76 - Fabrika ve işevlerinin, amele ve meskenlerinin sıhhi teftişlerini yapmak; (bu teftiş, Devlet demiryolları için idarenin müfettişleri ve imtiyazlı şirketler için de hükümet tarafından mansup komiserler marifetiyle yapılır.)

77 - (560 sayılı K.H.K’nin 21’inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük tarihi; 24.6.1995)

78) (572 sayılı KHK’nin 4’üncü maddesiyle ilave edilmiştir. Yürürlük tarihi; 06.06.1997) Bu maddede sayılan her türlü yapılar ve çevresinin, yolların, park, bahçe ve rekreasyon alanlarının, sosyal ve kültürel hizmet alanları ile ulaşım araçlarının özürlülerin kullanımına ve ulaşabilirliğine uygun olarak yapılmasını sağlamak ve denetlemek,

79) (572 sayılı KHK’nin 4’üncü maddesiyle ilave edilmiştir. Yürürlük tarihi; 06.06.1997) İmar planlarının yapımı ve uygulanması ile yapıların inşaat ve iskan ruhsatı aşamasında, Türk Standartları Enstitüsünün ilgili standardına uygunluk sağlamak, uygulamaları denetlemek ve bütünlüğü sağlayıcı tedbirleri almak,

80) (572 sayılı KHK’nin 4’üncü maddesiyle ilave edilmiştir. Yürürlük tarihi; 06.06.1997) İlgili Kurum ve Kuruluşlarla işbirliği yaparak genç ve yetişkin özürlüler için bölgenin işgücü piyasasına uygun mesleklerde, meslek ve beceri kazandırmak kursları, iş eğitim merkezleri ve yaşamevleri açmak,

81) (572 sayılı KHK’nin 4’üncü maddesiyle ilave edilmiştir. Yürürlük tarihi; 06.06.1997) Özürlüler için, ulaşım ile sosyal ve kültürel amaçlı hizmetlerden ücret almamak veya indirimli tarife uygulamak, belediyelere ait ve belediyeler tarafından işletilen veya kiraya verilen büfeler, otoparklar gibi işyerlerinin özürlüler tarafından işletilmesi konusunda kolaylık sağlamak,

82) (586 sayılı KHK’nin 7’nci maddesiyle ilave edilmiştir. Yürürlük tarihi; 27.12.1999) Afetlerde mülki idare amirinin emriyle gerek kendi görev sahası içinde gerekse diğer il, ilçe belde ve köylerde kurtarma ve yardım hizmetlerinde bulunmak, afetzedelere yardımcı olmak,

Bu görev Büyükşehir statüsündeki yerlerde; Büyükşehir belediyeleri tarafından yerine getirilir.”

--------------------------------------------------------------------------------

(*) Madde 15/41 - 5015 sayılı Kanunla kaldırılmadan önceki şekli ve yürürlük tarihi; 01.06.1957 - 19.12.2003 tarihleri arası) (6975 sayılı Kanunla değişen şekli) Petrol Kanununa göre petrol hakkı sahipleri tarafından yapılan ve petrol ameliyatından madut bulunanları hariç olmak üzere gaz ve her nevi müştail maddeler depoları yapmak ve işletmek;

BELEDİYE VAZİFELERİNİN VARİDATA GÖRE BELEDİYELERE TEVDİİ:

Madde 16 — 1 - 15 inci maddenin 1-39, 41-44, 47-52, 56, 57, 74, 76 ncı fıkralarında sayılan vazifeler her belediye için;

2 - 15 inci maddenin 40 ve 58 inci fıkralarında izah olunan vazife, varidatı elli bin liradan fazla belediyeler için;

3 - 15 inci maddenin 15 ve 53 üncü fıkralarında izah olunan vazifeler, varidatı iki yüz bin liradan fazla belediyeler için;

4 - 15 inci maddenin 46, 54 ve 55 inci fıkralarında izah olunan vazifeler varidatı beş yüz bin liradan fazla belediyeler için, mecburidir;

İHTİYARİ VAZİFELER:

Madde 17 — 15 inci maddenin 59-73 üncü fıkralarında tadat edilen vazifeler belediyeler için ihtiyaridir.

MECBURİ VAZİFELERİN İFASI İÇİN TASARRUF:

MADDE 18 — 16 ncı maddenin birinci fıkrasının 5, 22 ve 25 inci numaralarında yazılı olanlarla bu maddenin 2, 3 ve 4 üncü fıkralarında yazılı mecburi vazifeleri ifa için vazifedar olan belediyenin varidatının en az yüzde onu tahsis veya tasarruf edilmek şartiyle en çok on beş sene zarfında muktazi tesisat vücuda getirilir.

BELEDİYELERİN HAKLARI, SALAHİYET VE İMTİYAZLARI:

MADDE 19 — Belediyelerin hakları, salahiyetleri ve imtiyazları şunlardır:

1 - Belediye idareleri, kanunun kendilerine tahmil ettiği vazife ve hizmetleri ifa ettikten sonra belde sakinlerinin müşterek ve medeni ihtiyaçlarını tesviye edecek her türlü teşebbüs atı icra ederler.

2 - Beldenin ve belde halkının sıhhat, selamet ve refahını temin ve intizamını beldeyi halelden vikaye maksadıyla kanunların bahşettiği salahiyete müsteniden emirler vermek ve belediye yasakları koymak ve infaz ettirmek, hilafında hareketleri görülenleri cezalandırmak;

3 - Kav anini mahsusa mucibince belediye vergi ve resimlerini Tarh ve Tahsili Emval Kanununa tevfikan cibayet etmek;

4 - Müktesep haklara halel gelmemek üzere belediye sınırı dahilinde:

A) Doğrudan doğruya yapılmak ve işletilmek şartıyla su, havagazı, elektrik, tramvay tesisatı kurmak ve işletmek, göl, nehir, körfez ve sev ahili mütecavire vapurları nakliyatını deruhte ve ifa etmek belediyelerin hakkıdır. (Ancak belediyeler bu işlerin tesis veya işletilmesi için müddeti kırk seneyi tecavüz etmemek ve şeraiti devletçe müttehaz kaidelere muvafık olmak üzere imtiyaz da verebilirler);
B) Teşdit hane tesisatı ve çöpleri, paçavra ve kemikleri toplamak teşkilatını idare etmek ve ettirmek;

5 - (3666 sayılı Kanunla değişen şekli.)

Belediye hudutları dahilinde muayyen mıntıkalar arasında yolcu nakil vasıtası olarak, otobüs, minübüs, otokar, tünel, troley, füniküler işletmek ve mezbahalarda kesilen etleri –belediye meclisince tayin ve Dahiliye Vekaletince tasdik edilecek ücret mukabilinde– satış yerlerine nakletmek münhasıran belediyelerin hakkıdır.

(3612 Sayılı Kanunla değiştirilen şekli.) Bunların, belediyelerin de iştirak edecekleri şirketler vasıtasıyla yapılması ve işletilmesi veya icara verilmesi veyahut imtiyazın devri İçişleri Bakanlığının kararına bağlıdır. Belediyeler dilerse inhisarı tazammun etmemek şartıyla bunların işletilmesine ruhsat dahi verebilir.

Hususi mahiyette elektrik tesisatı gibi işlerin yapılmasına ve umuma ait suların ihtiyaçtan fazlasına hususi istihsalatta kullanılmasına ve beldenin muayyen mevkileri arasında yük başına ücret alan nakil vasıtalarının işletilmesine, inhisarı tazammun etmemek üzere ruhsat vermekte belediyelere aittir.

(2678 sayılı Kanunla eklenen bend)

15 nci maddenin 77 nci fıkrasında belirtilen faaliyetleri yapmak üzere kurulan kombinalar için, bu fıkrada yer alan hükümler uygulanmaz.

6 - Belediyeye ait hizmetlerin ifası zımmında şahsî hükmi sıfatiyle belediye sınır dahil ve haricinde menkul ve gayrimenkul malları tasarrufa, bey veya şiraya, icar ve isticar, ikraz ve istikraza, teberruatın kabulüne, emsali nukut ve taahhüdatı medeniyeyi ifaya ve davaya ve sulh ve ibraya ehil olmak;

7 - Belediye daire ve şubeleri, bahçeleri umuma ait akar olmayan açık ve kapalı mahalleri emlak vergisinden müstesna olmak, belediye vergisi ve resimleri ile hidematı ammeye muhtas ve akar olmayan emval ve eşyası üzerine haciz konulmamak;

8 - Belediye emvalini zimmetine geçirenler, Devlet emvalini zimmetine geçirmiş olanlar hakkındaki ahkama tabi olmak;

9 - Belediyece alınacak, verilecek menkul ve gayrimenkul emvalin mübayaası, fürühtu, mübadelesi, icrai, imarı müzayede, münakaşa ve ihalesi, usulü muhasebesi, tanzim edilecek nizamnamelere tabi olmak;

Belediye bu haklarını ve salahiyetlerini kanunların vazettiği kuyut ve şerait dahilinde kullanılır.

10 - (6124 sayılı Kanunla eklenmiştir.) Hasılı:

a) Tasdikli imar planlarının tatbiki dolayısiyle yapılacak istimlak bedellerinin tediyesine,
b) İstimlakın gayesine veya imar planına uygun olarak yapılacak tesislerin meydana getirilmesine,
Tahsis olunmak üzere belediyelerce en çok (20) yılda itfa olunmak kaydıyle ve Türkiye Emlak Kredi Bankası Kefaletiyle aşağıdaki esaslar dairesinde tahvil çıkarılabilir.

A) İhraç muameleleri Türkiye Emlak Kredi Bankası tarafından yapılacak olan bu tahvillerin hasılı mezkur banka nezdinde alakalı belediyeler namına açılacak hesaplarda toplanır ve belediyenin vereceği ödeme emirleriyle münhasıran bu fıkrada gösterilen istihkak ve ödemelerde kullanılır.

B) Bir veya müteaddit tertiplerde ihraç edilebilecek olan bu tahvillerin itibari resülmali son çıkarılmış Devlet tahvilleri faizinden yukarı olmamak üzere tesbit edilecek faiz miktarı, itfa süresi, ihraç fiatı ve diğer hususları, kefalet mukabili olarak Türkiye Emlak Kredi Bankasına gönderilecek maddi teminatın mahiyeti ve kıymet ve miktarı ve bu Bankanın ifa edeceği hizmetler mukabili alacağı ücret adı geçen banka ile belediyeler arasında aktedilecek mukaveleler ile tayin ve tespit olunur.

C) (3612 Sayılı Kanunla değiştirilen şekli) Yukarıda (B) bendine göre tahvil çıkarılması hakkında belediye meclislerince alınacak kararlar vali tarafından mütalaasıyla birlikte İçişleri Bakanlığına gönderilir ve Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının da mütalaası alındıktan sonra İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine Başbakanın onayı ile kesinleşir.

D) İmar planının tasdiki için yapılmış istimlak neticesinde belediyenin eline geçecek gayrimenkuller ile bunların üzerine kurulacak tesislerin gelir ve satış bedelleri ve bu gayrimenkullere ait şerefiyeler tahvillerin yıllık mürettebatına karşılık olmak üzere Türkiye Emlak Kredi Bankasına yatırılır.

E) Belediyelerin yapacakları istikrazlar ile ivaz mukabili yapılacak bağışlar ve asker aileleri geliriyle borçlar karşılığı ve kanuni hisseler hariç olmak üzere ihraç edilecek tahvillerin ikramiye, faiz, itfa ve komisyon taksitleri olarak Bankaya ödeyecekleri senelik miktardan aşağı olmamak ve belediye bütçelerinin yüzde onunu geçmemek üzere belediye bütçelerinden ayrılacak tahsisat belediye hesabına bankaya yatırılır.

Yukarıdaki fıkra gereğince ayrılacak tahsisat bütçelerine mevzu olmadığı takdirde alakalı vekaletler bu bütçeleri tasdik etmez.

F) Bu tahvillerin ihracına müteallik her türlü ilanlar ve muvakkat, kat'i tahviller ve bunların kuponları ile tediyelerine müteallik evrak ve senetler, faiz ve itfa bedelleri ve kefalet ve diğer muameleler istikrazın tamamın itfasına kadar her nevi vergi ve resim ve harç bakımından her tertibin ihracına takaddüm eden en son Devlet iç istikraz tahvillerinin tabi olduğu muafiyet hükümlerine tabidir.

G) Tahvillerin bedelleri tediyeleri lazım geldiği tarihten itibaren (10) ve ikramiye ve faizleri (5) sene sonra zaman aşımına uğrar.

H) Bu tahviller, tahvili çıkaran belediyenin yapacağı gayrimenkul satışlarında satış bedeline mahsuben verilebileceği gibi o belediyenin artırma ve eksiltmelerinde geçici ve kat'i teminat olarak kabul edilir.

İ) Bu tahviller hasılatı muhtelif kanunlarla belediye gelirlerinden ayrılan hisselerin hesabında nazarı itibara alınmaz.

Ü Ç Ü N C Ü F A S I L
BELEDİYE MECLİSİ

A — TEŞKİLAT: MECLİSİN MÜDDETİ:

Madde 20 — (2972 sayılı Kanunun 8. maddesi ile yürürlükten kalkmıştır.)

MECLİS AZASININ ADEDİ:

Madde 21 — (2972 sayılı Kanunun 5. maddesi ile yürürlükten kalkmıştır.)

BELEDİYE ŞUBELERİNE AYRILAN YERLERDE AZA:

ADEDİNİN TESBİTİ:

Madde 22 — (2972 Sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır.)

B — BELEDİYE İNTİHABI HAKLARI

İNTİHAP ETMEK ŞARTLARI:

Madde 23 — (307 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır.)

İNTİHAP OLUNMAK ŞARTLARI:

Madde 24 — (2972 sayılı Kanunun 9. maddesi ile yürürlükten kalkmıştır.)

MECLİSE AZA İNTİHAP OLUNAMAYAN MEMURLAR:

Madde 25 — (2972 sayılı Kanunlarla yürürlükten kalkmıştır.)

MEBUSLUK, ENCÜMENİ DAİMİ, VİLAYET VE BELEDİYE AZALIĞI:

Madde 26 — (307 sayılı Kanunla değişen şekli.) Cumhuriyet Senatosu üyeliği, milletvekilliği, İl genel meclisi üyeliği, köy muhtarlığı ile belediye meclisi üyeliği veya belediye başkanlığı bir şahıs uhdesinde birleşemez. Bu niteliğe haiz bir kimse belediye başkanlığına veya belediye meclisi üyeliğine seçildiği takdirde, seçim sonucu kendisine tebliğ edildiği tarihten 15 gün zarfında tercih hakkını kullanmazsa belediye başkanlığı veya belediye meclisi üyeliğini reddetmiş sayılır.

Belediye meclisinde üye veya belediye başkanı iken Cumhuriyet Senatosu üyeliğine, milletvekilliğine veya il genel meclisi üyeliğine seçilen kimse seçim sonucunun bildiriminden itibaren 15 gün içinde tercih hakkını kullanmazsa belediye meclisi üyeliğinden veya belediye başkanlığından istifa etmiş sayılır.

BİR MECLİSTE BİRLEŞEMİYENLER:

Madde 27 — (4520 sayılı Kanunla değişen şekli.) Ana, baba, büyük ana, büyük baba, evlat, torun ve kardeş, karı, koca ve bu derecedeki sıhri hısımlar bir mecliste birleşemezler.

Bir mecliste birleşmesi caiz olmayanlar intihap edilmiş oldukları takdirde en ziyade rey kazanmış olan, bu da müsavi ise evli olanlardan da çocuğu çok olan azalık sıfatını alır.

Çocuk adedinin de müsavatı halinde kur'a çekilir. İntihaptan sonra sıhriyet peyda edenler de aynı hükümlere tabidir.

AZALIĞI KABUL ETMEYENLERİN CEZASI:

Madde 28 — Belediye meclisi azalığına intihap edilipte sıhri esbap veya beldeden müfarekata mecburiyet gibi mazereti olmaksızın son dört sene zarfında bir senelik meclis azalığını ifadan imtina edenler meclis kararıyla dört sene için aza intihap olunmak hakkından mahrum olurlar. Belediye meclisinin bu husustaki kararına razı olmayan alakadarının, kararın usulen tebliğinden itibaren bir ay zarfında mahalli mahkemeyi asliyesine; bulunmayan yerlerde sulh hakimine müracaatla meclis kararına itiraz hakları vardır. Mahkemenin veya sulh hakiminin kararı kat'idir.

SABIK REİS VE AZANIN RİAYETE MECBUR OLDUĞU HUSUSLAR:

Madde 29 — Belediye reisleri veya belediye azası riyaset veya meclis azalığından çekilip üzerinden bir sene geçmedikçe mensup olduğu belediye aleyhine münferiden veya müştereken dava vekaleti deruhte edemez, mensup olduğu belediye bütçesinden maaşlı veya ücretli bir vazifeye tayin edilemez, münferiden veya müşareket suretiyle mensup olduğu belediyeye ait bir iş taahhüt eyleyemez. Belediye reisi ve belediye azası, Avukatlık Kanununun 9 uncu maddesi mucibince reislik ve azalık müddeti esnasında vaziyet etmiş bulundukları veya itayı rey eyledikleri mevadda müteallik devaiyi kabulden memnudur.

AZALIK ŞARTLARI ZAİL OLURSA:

Madde 30 — Aza olmak için lazım gelen şartlardan herhangi birine halel geldiği takdirde azalık sıfatı zail olur. Ancak azalık sıfatının herhangi bir surette zevaline, azadan birinin müstafi addine veya istifasının kabulüne meclis karar verir.

C — İNTİHAP MUAMELATI İNTİHAP MÜDDETİ ve HİTAMI:

Madde 31 — (2972 Sayılı Kanun ile değişen şekli.) Belediye Meclisi seçimi Haziran ayının ilk haftasında yapılır. Fesih ve iptal ve istifa suretiyle meclis vaktinden evvel dağılırsa yeni meclisin seçimine bunların bildirdiği tarihten itibaren bir ay içinde başlanır. Ve bu takdirde seçim işlerine ait süreler seçimin başladığı günden başlanarak Belediyece ilan olunur.

Madde 32- (2972 Sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

Madde 33-  (2972 Sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

Madde 34- (2972 Sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

Madde 35- (2972 Sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

Madde 36- (2972 Sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

Madde 37- (2972 Sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

Madde 38- (2972 Sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

Madde 39- (2972 Sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

Madde 40- (2972 Sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

Madde 41- (2972 Sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

Madde 42- (2972 Sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

Madde 43- (2972 Sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

Madde 44- (2972 Sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

MECLİS VAZİFELERİNİN ENCÜMEN TARAFINDAN İFASI:

Madde 45 — (2972 sayılı Kanunun 28. maddesi ile yürürlükten kalkmıştır.)

Madde 46 — (5669 Sayılı Kanunla kaldırılmıştır.)

Madde 47 — (5669 Sayılı Kanunla kaldırılmıştır.)

Madde 48 — (5669 Sayılı Kanunla kaldırılmıştır.)

Madde 49 — (5669 Sayılı Kanunla kaldırılmıştır.)

Madde 50 — (5669 Sayılı Kanunla kaldırılmıştır.)

Madde 51 — (5669 Sayılı Kanunla kaldırılmıştır.)

Ç — İNTİHAP CEZALARI

D — BELEDİYE İNTİHABININ İPTALİ

Madde 52 — (5669 sayılı Kanunla kaldırılmıştır.)

E — BELEDİYE MECLİSİNİN FESHİ

MECLİSİN FESHİ:

Madde 53 — (307 sayılı Kanunla değişen şekli.)

Belediye meclisi;

Kanunen belirli olan olağan ve olağanüstü toplantılar dışında toplanırsa,

Kanunen belirli olan yerlerde başka bir yerde toplanırsa,

Kanunen kendisine verilen görevleri süresi içinde yapmaktan çekinir ve bu hal belediye meclisine ait işleri sekteye veya gecikmeye uğratırsa,

Siyasi meseleleri müzakere eder veya siyasi temennilerde bulunursa,
İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay'ın kararı ile fesholunur. Bu takdirde yeni belediye meclisi seçimine gidilir. Seçilen meclisler eskisinden geri kalan süreyi ikmal ederler.

İçişleri Bakanlığı lüzum gördüğü takdirde meclisin feshine dair bildiri ile birlikte karar verilinceye kadar meclis toplantılarının tehirini de ister. Danıştay'ca bu husus en geç iki ay içinde karara bağlanır.

Yukarıdaki bentlerde açıklanan fiil ve işlemlere katılan belediye başkanlarının da Danıştay kararı ile görevine son verilir.

F — İÇTİMALAR, MÜZAKERELER, KARARLAR MECLİSİN ADİ VE FEVKALADE İÇTİMAI:

Madde 54 — (4878 Sayılı Kanunla değişen şekli) Meclisin adi toplantısı Ekim, Şubat ve Haziran ayları başlarında olmak üzere yılda üç defadır.

Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok 30 gün olup, diğer toplantıların süresi en çok 15 gündür. Bu sürelerden önce iş bitmezse vali 5 günü aşmamak üzere görüşme sürelerini uzatarak sebeplerini İçişleri Bakanlığına bildirir. Önemli ve acele bir iş çıkarsa belediye başkanının yazılı çağrısı veya üyeden üçte birinin gerekçeli teklifi veyahut valinin doğrudan doğruya çağırması üzerine meclisler olağanüstü toplanırlar. Olağanüstü toplantılarda çağrıyı gerektiren konudan başka bir iş görüşülemez.

RUZNAME:

Madde 55 — Adi ve fevkalade içtimaların ruznamesi belediye reisi tarafından en az bir hafta evvel umum belediye azasının beldedeki adreslerine gönderilir ve mahalli gazeteler ve sair münasip vasıtalarla ilan edilir. Müstacel hallerde bu müddet üç güne indirilebilir.

AÇIK VE GİZLİ TOPLANTILAR:

Madde 56 — Meclis müzekeresi açıktır. Reis veya aza tarafından teklif vukuunda meclisin ekseriyetle vereceği karar üzerine gizli celse yapılabilir Açık ve gizli celselerdeki karar hülasalarının mahallin en büyük mülkiye memuruna verilmesi ve kararların verildiği tarihten itibaren kırksekiz saat zarfında hülasalarının belediye kapısına asılmak suretiyle neşir ve ilanı meşruttur. Yapılacak gizli celseden ve ruznamesinden en büyük mülkiye memuruna malumat verilir. Bunlar, gizli celselere bizzat girebilecekleri gibi bir memurda gönderebilirler.

MÜZAKERE EDİLECEK MADDELERİN REİS TARAFINDAN MECLİSE VERİLMESİ, AZANIN TEKLİF HAKKI:

Madde 57 — Belediye meclisinde müzakere olunacak maddeler reis tarafıdan meclise tevdi olunur.

Azadan her biri dahi belediyeye ait vezaif cümlesinden bulunan maddelere dair tekliflerde bulunabilir. Teklif, meclisce kabul edilirse ruznameye alınır.

MECLİSE REİS RİYASET EDER- REİS VEKİLLERİ:

Madde 58 — Belediye meclisine belediye reisi riyaset eder. Reis meclisi miadi kanunisinde küşat müzakereleri idare, kararları istihsal ve ilan tebliğ ve hitami mesaiyi beyan eder.

Meclis her Teşrinisani içtimaında içlerinden iki reis vekili ve lüzumu kadar katip ihtihap eder. Reis bulunmazsa birinci reis vekili, bu da bulunmazsa ikinci reis vekili, reislik vazifesini yapar.

MÜZAKERE İÇİN YARIDAN FAZLA AZA BULUNMASI:

Madde 59 — Meclis, azayı mürettep adedinin yarısından fazla aza hazır bulunmadıkça müzakere icra edemez. Kararlar mevcut azanın ekseriyeti ile ittihaz olunur. Reylerde müsavat vukuunda reisin bulunduğu taraf tercih olunur. Azadan her biri bizzat reyini verir. Bütçe müzakeratında esami tayini ile rey verilir. Meclisin çalışma usulü Dahiliye Vekaletince bir talimatname ile tesbit olunur.

REİS NE ZAMAN YERİNİ REİS VEKİLİNE BIRAKIR:

Madde 60 — Belediye reisinin bir senelik icraatına dair meclise vereceği raporun müzakeresi esnasında meclis müntehap reis vekili tarafından riyaset olunur.

İSTİZAH:

Madde 61 — (307 sayılı Kanunla değişen şekli) Belediye meclisi üyelerinin her biri belediye işleriyle ilgili herhangi bir husus hakkında meclis başkanlığına önerge vererek gensoruda bulunabilir. Gensoru önergesi münderecatı meclis üye tamsayısının çoğunluğunca varit görüldüğü takdirde gündeme alınır ve üzerinden 3 tam gün geçtikten sonra belediye başkanları veya memur edecekleri kişiler gensoruya meclis önünde cevap verirler.

Cevap meclis üye tam sayısının 2/3 çoğunluğunca yeter görülmediği takdirde 76 ncı madde uyarınca işlem yapılır.

ENCÜMENLER:

Madde 62 — Belediye Meclisi her içtimai müddeti için ruzmanelerdeki meseleleri tetkik etmek üzere encümenler teşkil edebilir. Encümenler mütalalarını o içtimai müddeti içinde meclise bildirirler.

HESAPLARIN TEFTİŞİ İÇİN SEÇİLEN AZANIN VAZİFESİ:

Madde 63 — Meclis lüzum görürse içlerinden bir kaç azayı hesabat ve muamelatı teftişe memur edebilir. Bu teftiş heyeti hariçteki mütehassıslardan da istifade edebilir. Neticei teftişat nihayet ertesi içtimaın bidayetinde belediye reisinin de mütalaası alındıktan sonra meclise arzolunur.

REİSİN SORULAN SUALLERE CEVAP VERMEK MECBURİYETİ:

Madde 64 — Belediye reisi belediyeye ait işlerden meclise lazım gelen izahatı ve sorulan suallerin cevaplarını vermeğe mecburdur. Reis bu suallerin cevaplarını vermeğe encümen aza ve devair rüessasını da memur edebilir. Verilen izahlar ve cevaplar kafi görülmediği takdirde meclis re'sen encümen azasından sual sorabilir.

MECLİSİN NİZAM VE İNTİZAMI:

Madde 65 — Meclis reisi meclisin nizam ve intizamını temin ile mükelleftir. Dahili nizamname hükümlerini bozan aza hakkında bu nizamnameye göre muamele yapar. Müzakereyi dinlemeğe gelenlerden nümayiş ve gürültü yapanlar içtima salonundan çıkarılır. Reis bu hususta belediye zabıtasını istihdam eder.

AZANIN KARARA İŞTİRAK EDEMİYECEĞİ MESELELERİN MÜZAKERELERİ:

Madde 66 — Meclis azası mukavelename ile alakadar olduğu hususta kendisinin veya (27) nci madde mucibince kendisiyle bir mecliste içtimai caiz olmayan akrabasının tahtı tasarrufunda bulunan emlakin, istimlak, isticar ve mübayaasında müzakerata iştirak edemez.

ZAPTIN İMZASI:

Madde 67 — Belediye meclisinin müzkeratını kayda mahsus olan zabıtnamesi her müzakereyi müteakip meclis reisi ve meclisçe azalar arasında müntehap katipler tarafından imza olunur.

MECLİS MÜZAKERESİNDE EKSERİYET OLMAZSA:

Madde68 — Belediye meclisinin içtimaında mürettep azanın ekseriyeti hazır değilse meclis reisi meclisi tatil ve en az üç gün sonra içtima etmek üzere günü tesbit ve mahalli vasıtalarla ilan eder. İkinci içtimada kaç aza olursa olsun mevcut aza ile müzakere yapılır ve karar verilir.

MAZERETSİZ DEVAM ETMEYEN AZA:

Madde — Birbirini müteakip üç içtima gününde bila mazeret içtimalarda bulunmayan aza meclis kararıyla istifa etmiş addolunur.

MECLİSİN MÜZAKERE EDECEĞİ VE KARAR VERECEĞİ İŞLER:

Madde 70 — Meclis aşağıda gösterilen işleri müzakere eder, bunlar hakkında karar verir:

1-Bütçe,
2-Kat'i hesap,
3-15 inci maddenin 30, 31 ve 32 nci fıkralarındaki mesai programı,
4-Tahsisatı munzamma veya bütçede tadilat veya fasıldan fasıla münakale,
5-İkrazlar, istikrazlar,
6-Senesi içinde ödenmek şartıyla avanslar,
7-Kanunlarla vazedilmiş olan belediye resim ve vergilerine ait tarifeler,
8-Belediye vergi ve resimlerinin taalluk ettiği hususat haricinde belediye dairesi tarafından ifa olunacak hizmetlere mukabil alınacak ücret tarifeleri,
9-Beldenin müstakbel şekli, umumi imar programları, mecari, havagazı, su, elektrik, tenvirat tesisatı mesaili,
10-Üç seneden fazla müddetle veya on bin liradan fazla bedeli senevi ile akdedilecek icar ve isticar mukaveleleri,
11-Menafii umuma mahsus belediye gayrimenkul emvalinin bir hizmete tahsisi, ciheti tahsisinin tebdil veya akar haline ifrağı,
12-İvaz mukabilinde vuku bulacak teberruatın kabulü,
13-Müddeabihi bin liradan fazla olan davaların sulhan tesviyesi,
14-Menafii umuma ait olmak üzere belediye namına verilecek imtiyaz mukaveleleri,
15-Belediye zabıtası talimatnamelerinin tetkik ve tasdiki,
16-Kanunen belediyeye mürettep vazife ve selahiyetler dahilinde olmak şartiyle reis tarafından tevdi ve azadan bir veya bir kaçı tarafından teklif edilen mevaddı saire.

MECLİS KARARLARININ TASVİP VE TASDİKİ:

Madde 71 — Yetmişinci maddenin 1, 2, 3, 4, 5, 8, 9, 13 üncü fıkralarında gösterilen işler ve 15 inci fıkrada mezkur belediye zabıtasına müteallik talimatnameye ait olan belediye meclisleri mukarreratı, mahalli en büyük mülkiye memurunun tasvibiyle mer'iyet kesbeder. Bu memurlar mezkur kararları bir hafta zarfında tasdik etmedikleri takdirde belediye meclisinin tetkik talebi üzerine Şurayı Devlet tarafından bir ay zarfında verilecek kararlar kat'idir.

25 SENEDEN FAZLA İKRAZ VE İSTİKRAZ KARARLARI:

Madde 72 — 25 seneden fazla bir müddet için yapılacak ikraz veya istikraz kararları vilayet idare heyetinin mütalaası üzerine valinin tasvibi ve Şurayı Devletin Karariyle mer'iyet kesbeder.

MECLİSE KAT'İ OLARAK VERİLEN KARARLARA İTİRAZ:

Madde 73 — Belediye meclisleri tarafından ittihaz edilen mukarrerattan 71, 72 nci maddelerde yazılı olan hususattan gayri mevadda müteallik meclis mukarreratı kat'idir. Ancak bu kabil mukarrerata usulen ilan tarihinden itibaren on gün zarfında vilayet merkezi olmayan beldelerde belediye reisi veya alakadarlar tarafından vilayet; vilayet merkezi olan beldelerde belediye reisi veya alakadarlar tarafından Dahiliye Vekaletine müracaatla itiraz olunabilir. Vilayete iş'ar olunan itirazlar kaymakamın mütalaası alındıktan sonra vilayet idare heyetince nihayet on beş gün zarfında; vilayet merkezi olan beldelerde Vekalete yapılan itirazlar valinin mütalaası alındıktan sonra nihayet bir ay zarfında Şurayı Devletçe tetkik ve bir karara raptolunur. Yapılan itiraz ve müracaatların yukarıda yazılı alakadar makamlarca tetkiki neticesine kadar vali meclis kararlarının tatbik ve icrasını tehir ettirebilir.

HÜKÜMSÜZ BIRAKILACAK MADDELER:

Madde 74 — Adi ve fevkalade içtimalar haricinde veya vazife ve selahiyeti kanuniye hilafında veya Devlet kanun ve nizamnamelerine mugayir olarak ittihaz edilen mülhakat meclisi kararları valinin talebi üzerine vilayet idare heyeti tarafından, vilayet merkezi olan mahallerde Dahiliye Vekaletinin talebi üzerine Devlet Şurasınca tetkik olunarak tasdik veya iptal olunur.

MECLİSİN, MÜTALAA BEYANINA, KARAR VERMEĞE MECBUR OLDUĞU HUSUSLAR VE TEMENNİ KARARLARI:

Madde 75 — Belediye meclislerinin rey ve mütalaa beyanına mecburiyetleri kanun ve nizamlarla tasrih edilmeyen hususatta mahallin en büyük mülkiye memurunun vaki olan müracaatı üzerine belediye meclisleri rey ve mütalaalarını beyana mecburdurlar. Beldenin menafiine müteallik işler için belediye meclisleri mahallin en büyük mülkiye memurları vasıtasıyle talep ve temennilerini alakadar Devlet dairelerine iblağ edebilirler

REİSİN SENELİK RAPORU:

Madde 76 — (307 sayılı Kanunle değişen şekli) Belediye başkanı belediye meclisine her toplantı dönemi başında meclis kararlarının uygulanmasına, belediyenin mali durumuna, akdedilmiş ve mevcut taahhütlerin ifa şekline dair senelik bir çalışma raporu verir.

Meclis rapordaki izahatı meclis üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu ile yeter görmezse; yetersizlik kararı ile müzakereleri kapsayan tutanak aynen meclis birinci başkanvekili, onun bulunmaması halinde ikinci başkanvekili tarafından mahalli en büyük mülkiye amirine gönderilir.

Vali, bu dosyayı il merkezi olmayan yerlerde kaymakamın, il merkezi olan yerlerde kendisinin gerekçeli ve kanaatli mütalaasıyle bir ay zarfında karar verilmek üzere Danıştay'a sunar.

Danıştay'ca yetersizlik kararı verildiği takdirde belediye başkanı düşer.

D Ö R D Ü N C Ü F A S I L

BELEDİYE ENCÜMENİ

ENCÜMENDE BULUNANLAR:

Madde 77 — Belediye encümeni, belediye reisi ile müntehap encümen azasından ve 88 inci maddede yazılı daire reislerinden teşekkül eder. Belediye encümenine mensup azanın nıfsını tecavüz etmemek ve ikiden aşağı olmamak şartiyle belediye meclisleri tarafından kendi azası arasında lüzumu kadar fahri aza intihap olunur. Müntehap fahri encümen azasının müddeti bir senedir. Meclisce lüzum görülürse fahri encümen azalarına hakkı huzur verilir. Hakkı huzurun miktarını meclis tayin eder.

Belediye zabıta amiri ve belediye müfettişleri encümene dahil değildirler.

REİSLİK, EKSERİYET, İÇTİMA GÜNÜNÜ TAYİN, GELEN İŞLERİ BİR HAFTA İÇİNDE MÜZAKERE:

Madde 78 — Encümen belediye reisinin veya tevkil edeceği zatın riyasetinde adedi mürettebin yarıdan fazlasının huzuriyle toplanır ve ekseriyetle ittihazı karar eder. Encümen içtima günlerini kendisi evvelce tesbit eyler ve muayyen günlerde muntazaman içtima eder. Encümene havale edilmiş olan evrakın nihayet bir hafta içinde müzakere edilmesi mecburidir.

HESAPLARIN TETKİKİ:

Madde 79 — Encümen heyeti her üç ay için müntehap azası arasından ikisini; muhasebe, kayıt ve hesaplarını laekal on beş günde bir teftiş ve murakebeye memur eder. Bu murakıplar teftiş ve tetkikleri neticesini raporla encümene bildirirler.

AZANIN KARARA İŞTİRAK EDEMİYECEĞİ MESELELERİN MÜZAKERESİ:

Madde 80 — Encümen azaları hususi surette alakadar oldukları meselelerin müzakeresinde bulunamazlar

REİS VE ENCÜMEN AZASININ MESULİYETLERİ:

Madde 81 — Belediye reisi beldenin umumi muamelat ve idaresinden, encümen azası vazifelerinden dolayı meclise karşı mes'uldürler.

ENCÜMENLERİN TEŞKİL EDECEĞİ TETKİK HEYETLERİ:

Madde 82 — Belediye Encümeni, encümene ait tetkikleri kolaylaştırmak üzere encümen azası arasından tetkik heyetleri teşkil edebilir.

ENCÜMENİN VAZİFELERİ:

Madde 83 —

1- Belediye reisi tarafından hazırlanan bütçenin ilk tetkiki,
2- Aylık icmallerin tetkik ve murakabesi, müzayede, münakaşa şartnamelerinin ve ihalelerin ve pazarlık kurallarının tetkik ve tasdiki, kat'i hesap hakkında meclise mütalaa beyanı ve muhasebe hesaplarını tetkik ile zimmet ve beraat hakkında mazbata tanzimi,
3- İstimlak edilecek yerler hakkında hususi kanuna tevfikan karar itası.
4- Gayri melhuz mesarife ait tahsisatın sarf mahallerinin tayini,
5- Bütçede bir fasıl dahilindeki maddeler arasında münakale icrası,
6- Belediyelere verilen vazifelerin ifasını temin için belediye tenbihleri isdarı,
7- Nakliye vesaitine mahsus ücürat ve tarifelerle zaruri havayine mahsus narhların tesbiti,
8- Belediye menkul emvalinden icap edenlerin müzayede kalmalarıyla satışa çıkarılması,
9- Belediye cezaları hakkındaki kanunlara tevfikan ceza takdiri,
10- Belediye memurlarının intihap, terfi, idareten tecziye veya taltifleri ve azil ve tekaüde sevkleri hakkında belediye riyasetinden vaki olacak tekliflerin tetkiki ve karara raptı.

(1929 sayılı Kanunla eklenen fıkra:) İşbu vazifelerden maada Belediye Kanununda musarrah olmayıp da muhtelif hususi Kanunlarla belediye meclislerine verilen vazifeler, meclisler toplu bulunmadığı zaman, belediye encümenleri tarafından tetkik ve karara raptolunur.

ENCÜMENE REİS TARAFINDAN VERİLMEYEN İŞLER İÇİN ENCÜMEN KARAR VEREMEZ:

Madde 84 — Reis tarafından havale ve tevdi edilmeyen hususat hakkında encümen karar veremez

ENCÜMEN AZASININ MÜSTAFİ ADDİ:

Madde 85 — Mazeretsiz sıra ile üç içtima günü içtimada bulunmayan encümen azası istifa etmiş sayılır.

KAT'İ HESAP CETVELLERİ:

Madde 86 — Belediye kat'i hesap cetvelleri ait olduğu senenin hitamından itibaren altı ay içinde belediye encümeni karariyle belediye reisi tarafından tetkik ve tasdik olunmak üzere meclise verilir.

REİSİN ENCÜMEN KARARINA İTİRAZI:

Madde 87 — Belediye reisi encümen mukarreratını kanuna ve menafii umumiyeye muhalif gördüğü takdirde kararın icrasını tehir ile evraki idare heyetlerince tetkik olunmak üzere mahalli en büyük mülkiye memuruna tevdi eder.

İdare heyeti kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün zarfında belediye reisi veya encümen tarafından yapılan itirazlar, vilayet merkezi olmayan beldeler için vilayet idare heyetince; vilayet merkezi olan beldeler için de evrakın geldiği günden itibaren bir ay içinde Şurayı Devletçe tetkikat yapılarak karara raptolunur.

BELEDYE HEYETLERİ- MEMUR VE MÜSTAHDEMLERİ BELEDİYE BAŞ AMİRLERİ- MEMUR VE MÜSTAHDEMLERİ:

Madde 88 — Belediyelerde reis ve lüzumu kadar muavinden sonra daire baş amirleri şunlardır:

Yazı işleri müdürü veya başkatip
Hesap işleri müdürü veya muhasebeci,
Sıhhat işleri müdürü, baştabip veya tabip,
Baytar müdürü, baş baytar veya baytar,
Fen işleri müdürü, baş mühindis veya mühendis,
Teftiş heyeti müdürü, baş müfettiş veya müfettiş,
Lüzumu halinde zat ve hukuk işleri müdürleri veya müşavir avukat,
Belediye şubelerinde baş amirler şunlardır:
Başkatip, muhasebetci, baş tabip veya tabip, baş baytar veya baytar, baş mühendis veya mühendis.
Bunların emri altında lüzumu kadar yazı ve hesap, fen, sıhhat, baytariye, idare, teftiş, belediye zabıtası ve itfaiye memurları ile ketebe, müstahdemler ve amele bulunur.

Bunların adet, maaş ve kadroları bütçe ile tesbit ve tasdik olunur.

REİS İNTİHABI:

Madde 89 — (307 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

MECLİS EKSERİYETİ KALMADIĞI VE REİS BULUNMADIĞI TAKTİRDE YAPILACAK MUAMELE:

Madde 90 — (307 sayılı Kanunla değişen şekli.) Belediye meclislerinin dönem sonundan önce herhangi bir sebeple boşalması veya belediye meclisi üye sayısının, yedeklerin de getirilmesinden sonra meclis üye tam sayısının yarısına düşmesi halinde yeni seçim yapılıncaya kadar belediye meclisinin görevlerini tabii üyelerden müteşekkil belediye encümeni ifa eder.

53 üncü maddeye göre belediye meclisi toplantılarının Danıştay'ca tehirine karar verilmesi halinde dahi belediye meclislerinin görevlerini belediye encümeni ifa eder.

REİSLERİN VAZİFEDEN ÇIKARILMALARI:

Madde 91 — (335 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddesi ile değişik şekli.) Belediye başkanlığına seçildikten sonra, seçilme yeterliğini kaybeden belediye başkanları, İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay tarafından bir ay içerisinde verilecek kararla başkanlıktan düşerler. (*)

--------------------------------------------------------------------------------

(*) 335 sayılı Kanun hükmünde kararname, Anayasa Mahkemesinin 8.2.1989 tarih ve E:1988/7 Sayılı Kararı ile iptal edildiğinden bu maddelerin hükmü kalmamıştır.

Madde 92 — (335 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesi ile değişik şekli.) Belediye başkanı, yılda 30 günü geçmemek üzere izin hakkına sahiptir, başkan bu iznini kullanma zamanını belediyenin çalışmalarını gözönüne alarak bizzat belirler. (*)

Hastalık halinde 6 ayı geçmemek üzere yetkili sağlık kurumlarının raporlarına dayanılarak, sağlık bakımından izinli sayılır. Raporların hangi hallerde, hangi hekimler veya resmi sağlık kurulları tarafından verileceği ve süreleri ile buna ilişkin diğer konularda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun'nda gösterilen esas ve usuller uygulanır.

Başkan; yurt içi görev gezileri için encümen kararını, yurt dışı görev gezileri için meclisin kararı ve İçişleri Bakanlığının onayını almak zorundadır.

Başkanın, izin, yurt içi ve yurt dışı görev gezilerine gidiş ve dönüşlerinde mahallin en büyük mülki amirine ve başkan vekiline yazılı bilgi vermesi ve iznini geçireceği yeri bildirmesi zorunludur.

--------------------------------------------------------------------------------

(*) 335 sayılı Kanun hükmünde kararname, Anayasa Mahkemesinin 8.2.1989 tarih ve E:1988/7 Sayılı Kararı ile iptal edildiğinden bu maddelerin hükmü kalmamıştır.

BAŞKAN VEKİLİ VE GEÇİCİ GÖREVLENDİRME VE YENİ BAŞKANIN SEÇİLMESİ:

Madde 93 — (4231 Sayılı Kanun'un 4'üncü maddesiyle değiştirilen made. Yürürlük:1.4.1997)) Belediye başkanının izin, hastalık veya görevle görev yerinden ayrılması hallerinde, başkan kendisine bu süre içinde vekalet etmek üzere bir meclis üyesini başkanvekili olarak görevlendirir.

Belediye başkanlığının boşaldığı veya başkanın görevden uzaklaştırıldığı hallerde, belediye meclisinin on gün içinde toplanması vali tarafından sağlanır. Bu toplantıda meclis, katılanların salt çoğunluğunun gizli oyuyla ve kendi üyeleri arasından, belediye başkanlığının boşalması halinde bir başkan, başkanın görevden uzaklaştırılması halinde ise bir başkanvekili seçer. Yeni seçilen başkanın görev süresi, yerine seçildiği başkanın görev süresi kadardır; başkanvekili, yeni başkan seçilinceye veya görevden uzaklaştırılmış olan başkan görevine dönünceye kadar görev yapar.

Belediyelerin seçilmiş organları veya bu organların üyeleri hakkında görevleri ile ilgili bir suç sebebi ile soruşturma veya kovuşturma açılması halinde, İçişleri Bakanı geciçi bir tedbir olarak, kesin hükme kadar bu organları veya organların üyelerini görevden uzaklaştırabilir.

Belediye başkanının, görevini mazeretsiz ve kesintisiz olarak 20 günden fazla terk etmesi ve bu durumun mahallin en büyük mülki amirince tespit edilmesi ve İçişleri Bakanlığına bildirilmesi üzerine idari yargı tarafından bir ay içinde verilecek kararla belediye başkanı başkanlıktan düşürülür.

MENSUP REİSLER:

Madde 94 — A) (5168 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

B) İcra Vekilleri Heyetince görülecek lüzum üzerine tesbit edilecek bazı beldelerden vilayet merkezi olanların belediye reisleri Dahiliye Vekaletince,

C) Vilayet merkezi olmayan yerlerin belediye reisleri mensup oldukları vilayet valileri tarafından nasbolunur ve reislikten çıkarılabilirler.

D) Bu gibi belediyelerde ve Ankara'da reislik Dahiliye Vekaletinin inhası ve Reisicumhur'un tasdikiyle vali ve kaymakamların uhdesine de tevdi olunabilir. Bu takdirde 61, 76 ncı maddeler ahkamı bunlar hakkında tatbik olunmaz.

Kanun ve nizamnamelere göre belediye reislerinin reis veya aza olarak bulunmaları icap eden heyet ve komisyonlara bu gibi belediyelerde vali veya kaymakamlara azadan birini vekil olarak gönderebilirler.

E) Yukarıdaki fıkralarda gösterilen kaza belediye meclislerinin, 70 inci maddenin 1, 2, 3, 4, 5, 8, 9 ve 13 üncü fıkralarında sayılan işler hakkında verdikleri kararlar valinin ve vilayet merkezlerindeki belediye meclisleri tarafından mezkur fıkralardaki işler hakkında verilen kararlar da Dahiliye Vekilinin tasdiki ile kat'ileşir.

ANKARA VE İSTANBUL REİS MUAVİNLERİ:

Madde 95 — Ankara ve İstanbul belediye reis muavinleri belediye reislerinin inhaları üzerine Dahiliye Vekaletince tayin olunur.

BELEDİYE MEMURLARININ TAYİNİ:

Madde 96 — A) Ankara ve İstanbul belediyeleri erkanı ile belediye şube müdürleri belediye reisinin intihabı ve Dahiliye Vekilinin tasvibiyle ve bu yerlerdeki belediye şubeleri erkanı ve kalemler ve müesseseler müdür ve reisleri belediye reisi tarafından ve meclis emrindeki kalem memurları belediye encümeninin kararıyla belediye reisi tarafından,

B) 94 üncü maddenin (B) fıkrasındaki belediyelerin memurları valiler ve (C) fıkrasındaki belediyelerin memurları da kaymakamlar tarafından nasp ve azl olunurlar.

İstanbul ve Ankara ile 94 üncü maddenin (B) ve (C) fıkralarında yazılı olanlardan maada belediyelerde reis muavinleri ile daire ve şube reisleri ve bilümum belediye memurları ilk içtimaında belediye meclisince tasdik olunmak şartıyla belediye reisi tarafından intihap ve tayin olunurlar.

Lüzum görülen belediyelerde reis muavinlerinin meclis azası arasından intihabı caizdir. Bu takdirde muavinlerin memuriyetleri meclisin devamı ile mukayyettir.

Yalnız bilumum belediye memurunu sıhhiyesinin nasp ve vekalet emrine alınmaları tadbil ve terfileri, tecziyeleri 1 Nisan 1926 tarihli ve 796 numaralı kanun ahkamına tabidir.

REİS, ENCÜMEN VE MECLİS ARASINDAKİ İHTİLAFLARIN KAT'İ KARARA RAPTI:

Madde 97 — Belediye reisi ile belediye encümeni arasında ihtilaf vukuunda, belediye meclisi ihtilafı tetkik eder ve bir karar verir. Verilen karar hakkında encümen veya belediye reisinin valiye müracaatı üzerine kaza belediyeleri için vilayet idare heyetince ve vilayet merkezi belediyeleri için vilayet idare heyetinin mütalaası alındıktan sonra Şurayı Devlet tarafından verilen karar kat'idir.

Belediye reisi veya belediye encümeni ile belediye meclisi arasında ihtilaf vukuunda belediye reisinin valiye müracaatı üzerine kaza belediyeleri için vilayet idare heyetince ve vilayet merkezi belediyeleri için vilayet idare heyetinin mütalaası alındıktan sonra Şurayı Devlet tarafından verilen karar kat'idir.

B — BELEDİYE HEYETİNİN VAZİFE VE SELAHİYETİ KANUN VE NİZAMLARI NEŞİR VE İLAN, HÜKÜMLERİNİ TATBİK VE İCRA:

Madde 98 — Belediye reisi mahalli en büyük mülkiye memuru tarafından tebliğ edilecek bilumum kavanin, nizamat ve talimatı neşir, ilan ve iş bu kavanin ve nizamat ile kendisine muhavvel hususatı ifa ile mükelleftir.

EN BÜYÜK BELEDİYE AMİRİ SIFATIYLA REİSİN VAZİFESİ:

Madde 99 — Belediye idaresinin en büyük amiri sıfatıyla belediye

A) Belediye zabıtası vezaifinin ifasına temin edecek talimat ve yasakları tatbik,
B) Meclis ve encümenin ve mafevk mercilerin kararlarını infaz,
C) Bu mercilerin tasvibine mütevakkıf olmayan belediye vezalfini salahiyeti dairesinde ve mes'uliyeti altında ifa,
D) Belediyenin mahalli mahiyeti haiz selamet, sıhhat, umran, iktisat ve intizamına ait hususatı takip ve ifa eder.

BELEDİYE MÜMESSİLİ SIFATIYLA REİSİN VAZİFESİ:

Madde 100 — Belediye idaresinin şahsiyeti hükmiyesinin mümessili sıfatıyla belediye reisi:

A) Belediye emvalini idareye,
B) Varidat ve matlubatını takip ve tahsile,
C) Salahiyettar makam ve heyetin tasdikine iktiran etmek şartıyla akti mukaveleye, sulh ve ibraya, teberruatı kabule, belediye hesabına umum medeni akitleri icraya,
D) Devair ve mehakim nezdinde müddei veya müddeialeyh sıfatıyla, belediyeyi temsile veya bir başkasını tevkile,
E) Belediye bütçesinin amiri itası sıfatıyla sarf evrakını ve masarif tahakkuk atını tasdik ve sarf emirlerini imzaya salahiyettardır.

MUAVİNLERE VAZİFE TEVDİİ:

Madde 101 — Belediye reisi kendi mes'uliyet ve nezareti altında kendine ait vezaitten bir kısmını namına tedavir ve intaç etmek üzere muavinlerine tevdi eylemek selahiyetini haizdir.

BİLUMUM BELEDİYE MEMURLARI HAKKINDA MUHAKEME USULÜ:

Madde 102 — Belediye reisi ile bilumum belediye memurları ve müstahdemleri vazifelerinden münbais veya vazifelerinin ifası esnasında hadis olan cürümlerinden dolayı Memurin Muhakematı Kanunu'ndaki ahkama tabidir.

MEMURLAR İÇİN YAPILACAK NİZAMNAME:

Madde 103 — (657 Sayılı Kanunla kaldırılmıştır.)

C — BELEDİYE ZABITASI BELEDİYE ZABITASI VEZAİFİ:

Madde 104 — Belediye zabıtası belediye sınırı içinde beldenin intizam, sıhhat ve huzurunun temin ve muhafazası ile mükellef olup bu sıfatla Belediye Kanununun ve nizam ve yasaklarının ve bunlara müsteniden verilen emirlerin ve mahkumunbih cezaların 16 Nisan 1340 tarih ve 486 numaralı Umuru Belediyeye Ait Ahkamı Cezaiye Hakkındaki Kanuna ve zeiyllerine tevfikan infazı, on beş ve ondukuzuncu maddelerinde muharrer vazifelerin ifası ve ceraime belediyenin takip ve taharrisi ile mükelleftir.

BELEDİYE ZABITASI KADROSU:

Madde 105 — Belediye zabıtası kadrosu; belediye zabıta müdürü, lüzumu kadar muavini merkez memuru, komiser ve ikinci komiser ve komiser muavinleri ile memurlardan mürekkeptir. En büyük belediye zabıtası amiri belediye tabıta müdürüdür. Şuabata münkasim belediye şubelerinde en büyük belediye zabıtası zabıtai belediye merkez memurudur. Belediyelerde nüfuslarına ve bütçelerine göre en büyük belediye zabıtası amiri; belediye zabıtası müdürü, merkez memuru, serkomiser veya ikinci komiserdir.

BELEDİYE ZABITASI TALİMATNAMESİ:

Madde 106 — 103 üncü maddede yazılı nizamnameye tevfikan belediye zabıtası memurlarının meslek, evsaf, talim ve terbiye, terfi ve terakki nasp ve azilleri Dahiliye Vekaletince yapılacak bir talimatname ile tayin olunur.

BELEDİYE ZABITASININ MERCİİ:

Madde 107 — Belediye zabıtası teşkilatı, doğrudan doğruya belediye reisinin ve belediye şubelerine ayrılan yerlerde şubelere merbut teşkilat, belediye müdürlerinin emri altında bulunur.

BELEDİYE ZABITASINA KARŞI GELENLER:

Madde 108 — Belediye zabıtasına karşı gelenler Devlet zabıtasına karşı koyanlar gibi ceza görürler.

BELEDİYE ZABITASI VEZAİFİNİN DEVLET ZABITASINA VERİLMESİ:

Madde 109 — Devletçe lüzum görülen beldelerde belediye zabıtası vezaifi İcra Vekilleri Heyeti kararı ve Reisicumhurun tasdiki ile Devlet zabıtasına tevdi olunabilir. Bu takdirde belediye idaresi zabıta masrafına her binbeşyüz nüfusa bir zabıta memuru isabet edecek surette iştirak eder.

A L T I N C I F A S I L
BELEDİYE BÜTÇESİ

A — VARİDAT

BELEDİYELERİN VARİDATI:

Madde 110 — Belediye varidatı şunlardır:

1- Miktarı kanunlarla gösterilen belediye vergi ve resimleriyle hisse ve kesri munzamları,
2- Bu kanun mucibince belediyenin ruhsata mütevakkıf olan işler için meclisce tanzim ve 70 inci maddenin 8 inci fıkrası delaletiyle 71 inci maddeye tevfikan tasdik edilen tarife ve talimat dairesinde alınacak ruhsat harçları,
3- Kanunen istihsali mecburi veya ihtiyari olup belediye devair ve müessesatı tarafından tanzim ve ita kılınacak sıhhi, fenni, sınai ve zirai tetkikata, imtihan ve tecrübelere ait raporlar, şehadetnameler ve ehliyetnameler için taliplerinden 70. maddenin 8 inci fıkrası delaletiyle 71. maddede muharrer tarifat dairesinde musaddak tarifeye tevfikan alınacak harçlar,
4- Tenvirat, nakliye, su kudreti elektrikiye, buz, soğuk hava mahzenleri, mezbaha, barsak imalatı, baca tathiratı gibi hususta tanzifatı umumiye ve saireye ait imtiyaz veya ruhsatı mutazammın musaddak mukaveleler mucibince alınacak belediye hisseleri,
5- 114, 115, 157, 160, 161 inci maddeler mucibince belediyelere devredilen hizmetler mukabili varidat,
6- Avarız ve hasılatı,
7- 116 ncı madde mucibince tarhedilen tesisat ve tamiratı müştereke masraflarına mukabil iştirak hisseleri,
8- Belediye devair ve müessesatı kayıtlarının emlak ve arazi ile arsaların harita, plan ve krokilerin suretlerini talep edenlerden 70 inci maddede muharrer tarifata göre tanzim edilen tarife mucibince alınacak harçlar,
9- Belediye vergi ve resimlerinin taksitini miadı hululünde ve bunların tahakkuku tahsiline tabi olmayanların talep vukuunda ödemiyenlerden 112 nci madde mucibince alınacak % 10 nisbetindeki cezalar,
10- Belediye vergi ve resimleri ile alelumum ruhsatiye harçları mektumatından alınacak cezalar,
11- Gerek belediye encümenlerince hükmolunan, gerek belediye işlerinden dolayı Türk Ceza Kanununa ve kavanini hususiyesine veya işbu kanuna tevfikan mehakimi umumiyece hükmedilen para cezaları,
12- Zaptolunan eşya bedeli,
13- Belediye teşebbüsleri hasılatı,
14- Müessesat hasılatı,
15- Belediyeye ait ve işbu kanun ile kavanini muhtelife ahkamında belediyelere devredilmiş ve edilecek menkul ve gayrimenkul emvalin her nevi hasılatı veya esmanı,
16- Belediyelerin akteyledikleri mukavelat ve tahahüdattan mütevellit her nevi hasılat ve kavanini Devlete muvafık olarak elde edilmiş ve edilecek her nevi varidat,
17- Hafta Tatili Kanununda muharrer istinalardan istifade edecek olanlardan senevi beş liradan elli liraya kadar yetmişinci maddenin 7 nci fıkrasına tevfikan tanzim olunacak tarife dairesinde alınacak olan ruhsatiye harcı,
18- (5889 Sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)
19- (5116 sayılı Kanunla eklenen fıkra:) Yukarıdaki fıkrada yazılı gelirlerle masraflarının karşılanması mümkün olmayan su, elektrik, mezbaha tesisleriyle, harita ve imar planı işlerini yapmak veya bu tesislerden mevcut olanları ıslah etmek veya genişletmek maksatiyle belediye meclisleri; bütçeyi tasdike yetkili makamca onanmak şartıyla, ihtiyacın derecesine göre ve belirli sıra ile, Asker Ailelerinden Muhtaç Olanlara Yardım Hakkındaki 4109 sayılı Kanunda yazılı gelirlerin (6 ve 7. maddedekiler hariç) tahsiline karar verebilirler.

Asker ailelerine yardım işleri için 4109 sayılı Kanunun 7. maddesindeki gelirleri tahsil etmekten veya 8 nci maddede yazılı bulunan umumi hesaptaki fondan yardım görmekte olan belediyeler sözü geçen kanunda belirtilen gelirleri asker ailelerine yardım işlerinden başka bir maksada harcayamazlar.

Nüfusu elli binden az olan beldelerin, su, elektrik, mezbaha, harita, imar planı işlerinde yukarıda sayılan gelirlerin de yetmemesi halinde 4109 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde yazılı olup İçişleri Bakanlığı emrindeki fondan, bu belediyelere sıra ile harita, imar planı, su, elektrik, mezbaha, kanalizasyon işleri için yardımda bulunulur. Yardım işinin sıralanışında yukarda sayılı hizmet nevileri dahilinde tespit edilen masrafları en az masrafları müsavi olanlar arasında nüfusu en çok olan şehir ve kasabalar öne alınır.

BELEDİYELERDE İLTİZAM USULÜNÜN İLGASI:

Madde 111 — Belediyelerde mültezimlik usulü mülgadır. Her nevi belediye vergi, resim ve harçları vesaiti tahsiliye marifetiyle idare ve cibayet olunur.

VERGİ VE RESİMLERİ MÜDDETLERİNDE ÖDEMİYENLERDEN ALINACAK CEZA:

Madde 112 — Tahakkuk muamelesi tahsilattan evvel ifa ve ikmal edilmek lazımgelen belediye vergi ve resimlerinin taksit müddetlerini tertip ve tesbite belediye meclisleri salahiyettardır.

Tayin ve ilan edilen taksit müddetleri zarfında tahriri ve resmi ihtara rağmen her taksit müddetinin son gününden itibaren azami ongün zarfında belediye kasalarına veya belediyenin irae ettiği bankalara ve müessesata tediye edilmeyen belediye vergi ve resimleri miktarı üzerine yüzde on zam ile mükelleflerden Tahsili Emval Kanununa tevfikan tahsil olunur. Tahakkuku tahsiline tabi olan belediye vergi resimlerinin belediyeye muayyen miktar teminat akçesi yatıran şirketler, müesseseler ve sair mükelleflerden işbu vergi ve resimlerin hesabı cari suretiyle mükellefler namına kredi açılarak belediye encümeninin tayin ve tesbit edeceği kat'i hesap devrelerinin mebdelerinde tahsile karar vermeğe belediye meclisleri salahiyattardır. Muayyen miadında bu kabil vergi ve resimleri tahriri ihtara rağmen her taksit müddetinin son gününden itibaren tediye etmeyenlerin teminat akçelerinden tevfikatı mukteziye icra kılınmakla beraber hesabı carileri kat olunur. Vergi borçları teminat miktarından fazla ise %10 nisbetinde cezasiyle birlikte Tahsili Emval Kanununa tevfikan istifa edilir.

BELEDİYENİN RUHSAT, RESİM VE VERGİLERİNE TABİ İŞLERİ RUHSAT ALMADAN GÖRENLERİN CEZASI:

Madde 113 — Kanunen belediyenin ruhsatına ve resim veya vergilerine tabi iken ruhsatname almaksızın ve belediye resim ve vergi veya ruhsatiye harcı vermeksizin yapılan işler, muameleler, işleyen ve işleten kimseler, satılan veya kullanılan şeyler belediyece tutulduğu vakit bunların yapılmasında, işletilmesinde, işlemlerinde veya satılıp kullanılmalarında kanunen veya nizamen ve evamiri belediyece veya hıfzıssıhhaca veya fennen mahzur varsa derhal men edilerek zabıt varakası tanzim ve muktezasi muamelei kanuniye icra ve kanunun tayin eylediği para cezası hüküm ve istifa edilir. Muhzur yoksa kanunun tayin ve tasrih eylediği yerlerde kanun ve tarifesi mucibince tabi olduğu resim veya vergiden veya ruhsat harcından maada bunların kanunda tasrih edilen miktarları üzerinden ve kanunun tasrih etmediği yerlerde tabi olduğu resim veya vergi veya ruhsat harcından maada bir kat daha para cezası mükelleften alınarak usulen ruhsatnameye raptolunur.

SİGORTA ŞİRKETLERİNİN İTFAİYE MASRAFLARINA İŞTİRAKİ:

Madde 114 — (6785 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

KAPALI ÇARŞI VE BEDESTEN GİBİ MÜŞTEREK VE MÜRTEBİT EMLAKIN TAMİRİ:

Madde 115 — Kapalı çarşı, bedesten, arasta, pasaj, cesim han ve emsali gibi örtüleri ve duvarları ve çevreleri veya işletmeye muktazi su mecraları veya aksamı saireleri müşterek ve mürtabıt olup her parçası veya odası veya her gözü veya tahtani veya fevkani tarafları başka başka mutasarrıfları uhdelerinde bulunan ve bedii ve mimari kıymeti veya beldenin iktisat veya istihsal hayatınca ehemmiyeti mahsusası olan saraçhane, tabakhane, imalathane ve san'athane gibi emlaki müçtemia ve mürtabıtayı havi vakıf olsun, mülk olsun her nevi büyük binaların çatı, örtü, kubbe, kemer, sayvan, sütun, cümle kapıları, methal ve mahreçleri, geçitleri, su hazineleri ve çeşmeleri ve su yolları, dahili mecraları ve sokak kaldırımları ile emsali müşterek tesisat aksamının inşa, tanzim, tamir ve termimi için ashabına temligat icra edildikten sonra yapılmadığı takdirde bunların ifası belediyelere ait ve müterrettiptir.

İnşaat ve ameliyatı lazıma kablelicra salahiyettar merciin kararına iktiran ve karar kespi kat'iyet eyledikte musaddak evrakı keşfiyede gösterilen ameliyat masarifi belediye meclisince tertip ve 70 inci maddeye tevfikan tasdik edilecek tarife mucibince her mülk için tesbit edilen iştirak hisseleri her mülkün sırasiyle mutasarrıfından veya bedeli icardan deyni nisbetinde müstecirinden meclisce tensip edilecek taksitlere rapten ve Tahsili Emval Kanununa tevfikan belediye vergi ve resimleri gibi istifa olunur.

Müstecirlerin mutasarrıflara rücu hakkı ahkamı umumiyeye tabidir. Bu kabil emlaki müçtemia ve mürtabıtadan kabili tamir ve islah olmayacak derecede harap veya kısmen veyahut tamamen münhedim olup mutasarrıf cihetine gidilmeyerek olduğu gibi bırakılmış olanlar belediyece usulen bilistimlak yerlerinde kasaba ve şehirleri tezyin edecek müesseseler ve akarlar vücuda getirilir.

BELEDİYE HUDUDU DAHİLİNDEKİ MÜLK SAHİPLERİNİNTAAHHÜT ETTİKLERİ MASRAF NİSBETİNDE BELEDİYEHİZMETLERİNDEN İSTİFADELERİ:

Madde 116 — Belediye sınırı içinde bir veya birkaç sokak veya mahalle veya sayfiyedeki emlak sahipleri üçte ikiden fazlasının imzasiyle tahriren belediyeye müracaatla semtlerinde şose veya kaldırım veya tenvirat veya mecari veya su hatlarının müceddeden tesisini veya belediye hizmetlerinden olan sair tesisatın teşmil veya temdidini talep etmek hakkını haizdirler. Keyfiyet belediye encümen ve meclislerince tezekkür edilerek muvafık görüldüğü ve muktazi masarif mecmuu bilhesap işbu tesisattan müstefit olan sokak ve mahallelerdeki her mülkün müsakkafat veya arazi vergisi nisbetinde meclis karariyle 70 nci maddenin 8 inci fıkrası mucibince iştirak hisseleri tesbit ve tevzi ve tevziat 71 inci madde mucibince tasdik edilerek tesbit edilen tesisat masarifinin yarısının defaten veya taksitlere rapten tediyesini taliplerin temin veya taahhüt eylediği takdirde, kararlaşan tesisat icra edilmekle beraber her mülke isabet eden iştirak hisseleri sırasiyle sahiplerinden veya icar bedelinden deyni nisbetinde ödenmek üzere müstecirlerinden meclis kararı veçhile defaten veya taksitlere rapten belediye vergi ve resimleri gibi Tahsili Emval Kanununa tevfikan istifa edilir.

Müstecirlerin mutasarrıflara rücu hakları ahkamı umumiyeye tabidir. Bu madde ahkamını belediye faaliyeti hududu haricine şamil olan müessesatta tatbiki için mezkur müessesenin evvelce muvafakatinin istihsali şarttır.

B — BELEDİYE MASRAFLARI

BELEDİYE MASRAFLARI:

Madde 117 —

1 - Belediye binası tedarik ve idamesi ve döşeme ve bakım masarifi,

2 - Belediye heyetleri memur ve müstahdemleri tahsisat, maaşat, ücurat ve müteferrikaları,

3 - Belediye zabıtası ve itfaiye masrafları,

4 - Belediye varidatının tahsil masrafları,

5 - Yol, meydan, sokak, iskele ve köprülerin inşa, tamir ve idamesi masrafları,

6 - Su ve lağım tesisatı ve işletme masrafları, (işbu masraflar azami on senelik bir programa tevfikan bütçeye vazolunacaktır.)

7 - Tenvirat masrafları,

8 - Mezarlıkların tesis ve muhafazası masrafları,

9 - Bir daire veya müessese veya hayır ashabı tarafından belediye vezafine dair işler için muaveneten veya nakten vukubulacak teberruat ile muayyen hizmetler karşılığı,

10 - Kanunlarla muayyen vazifelerin ifası için icap eden masarif,

11 - Vadesi gelen borçlar, istikraz taksitleri ve faizleri ve mahkumunbih vacibüttediye belediye borçları,

12 - Belediyenin harita, kadastro ve müstakbel şekil planın tanzimi ve yukarıdaki maddeye tevfikan mezbaha tesisi masrafları (işbu masraflar azami on senelik bir programa tevfikan varidatın müsaadesi nisbetinde bütçeye vazolunur.)

13 - Belediye emlak ve emvalinin tamir ve sigorta masrafları, belediyenin kanunen tesviyesine mecbur olduğu vergiler,

5, 6 ve 12 nci fıkrlarda gösterilen tesisatın kabul edilen programa göre her seneye isabet edecek miktarı için muktazi tahsisat, (istikraz suretiyle defaten veya tedricen vücude getirilmesi mümkün olmayan ahvalde belediyeler mezkur tesisatın istilzam edeceği masrafı her sene bütçelerine vaz'ı ve mukabili olan mebaliği bir bankada muhafaza ile mükelleftirler.)

14 - Beldenin imarına ait tesisat ve inşaatın bakım ve işletilmesi masrafları,

15 - İşbu kanunun 16 ncı maddesinde muharrer mecburi vazifelerin icrasını temini için muktazi masraflar,

16 - Belediye bütçesinden tediye edilecek olan maaş ve ücretler yekünu senevi varidatın azami %30 unu tecavüz edemez. Görülen ihtiyaca göre ve Dahiliye Vekaletinin müsaadesi ile bu miktar artırılabilir.

BELEDİYELERİN İHTİYARİ MASRAFLARI:

Madde 118 — Belediye ihtiyari masrafları:

Belediyenin ihtiyari olarak deruhte eylediği hidemat ve tesisatın ifa ve idamesi masraflarıdır.

Mecburi vazifeler ifa ve ikmal edilmedikçe ihtiyari vazifeler için bütçeye tahsisat vazolunamaz.

Belediyelerin ihtiyari vazifelerine ait olup bir sene bütçesine konulan tahsisatın onu takip eden senelerde tenzili veya tamamen bütçeden ihracı Dahiliye Vekaletinin tasdikine muhtaçtır.

C — BÜTÇENİN İHZARI- TASDİKİ, TASVİBİ, TATBİKİ VE MÜRAKEBESİ BELEDİYELERDE BÜTÇE YILI

Madde 119 — (4705 sayılı Kanunla değişen şekli)

Belediye bütçesi, belediyenin her yılın Ocak ayı başından ertesi yılın Aralık ayı sonuna kadar bir yıla ait gelir ve giderlerini gösterir, belediye gelirlerinin toplanmasına, hizmetlerinin yapılmasına ve harcamalarına izin verir.

BÜTÇENİN HAZIRLANMASI:

Madde 120 — (4705 sayılı Kanunla değişen şekli) Belediye bütçesi, belediye başkanı tarafından hazırlanarak ilgili yılın Eylül ayı başında encümene verilir. Encümen bütçeyi iki ay içinde incelemekle ödevlidir. Hazırlanan bütçe gerekçesiyle birlikte başkan tarafından Kasım ayının 1 inci günü meclise verilir.

MECLİSTE BÜTÇESİ MÜZAKERESİ:

Madde 121 — Meclis bütçesi kararnamesi metnini madde madde, varidat ve masraf cetvellerini fasıl fasıl müzakere ve bütçeyi aynen veya fasıl ve maddelerini tadilen kabul eder.

TASDİK EDİLEN BÜTÇENİN VEKALETE GÖNDERİLMESİ:

Madde 122 — Mahalli en büyük mülkiye memurunun tasdiki ile kat'iyet kespeden bütçenin bir nüshası berayı malümat valiler tarafından Dahiliye Vekaletine gönderilir.

BÜTÇENİN TASDİKİ:

Madde 123 — Bütçeyi tasdike salahiyettar makamlar, vürudu tarihinden itibaren en geç bir hafta zarfında tetkik ve tasdik ederler.

1- Bütçe kararnamesi metninde kanun ve nizamnamelerle kabili telif olmayan madde ve ibareleri tashih,
2- Belediyenin tahsile salahiyettar olmadığı varidatı tay, veya tarife selahiyeti kanuniye fevkinde konulan muhammenatı haddi kanuniye tenzil,
İfası belediye vazifesi cümlesinden olmayan hidematı ve bunlara ait masarifi ihraç,
3- Bütçeye konulmayan mecburi masarife ait tahsisatı ilave,
4- Bütçeye mevzu varidat mecburi masrafları temine kafi değilse kanunen muayyen haddi azamiden dun olan belediye hisse, vergi ve resimlerini azami haddi kanuniye kadar usulen iblağ veya bu da kafi olmazsa ihtiyari masraflardan mecburi masraflara tahsisat nakleder.
5- Bu suretle aynen veya tadilen tasvip edilen bütçe kat'ileşir. Mahalli en büyük mülkiye memuru tarafından yapılan tadilata karşı belediye meclisleri Şurayı Devlete müracaat edebilirler. Bir hafta zarfında tasvip edilmeyen belediye bütçeleri doğrudan doğruya katileşmiş addolunur.

123 ÜNCÜ MADDE HARİCİNDE BÜTÇENİN DEĞİŞTİRİLMESİ:

Madde 124 — Belediye bütçelerini tasvibe salahiyattar makamlar 123 üncü maddede gösterilen sebep ve suretlerden gayri bir şekilde bütçeyi tağyir edemezler.

BÜTÇE HARİCİ SARFİYAT:

Madde 125 — Kat'ileşen bütçe haricinde nisbet miktarı kanuna uygun olmayan varidat tahsil olunursa Türk Ceza Kanununun 247 nci maddesi ahkamı tatbik olunur. Bütçe haricinde sarfiyat tazmini müstelzim olmakla beraber faili hakkında ayrıca kanuni takibat yapılır.

BÜTÇENİN AMİRİ İTASI:

Madde 126 — Belediye reisleri, belediye bütçesinin amiri itasıdır. Muavinlerini de kendi mes'uliyetleri altında amiri ita vazifesini ifaya mezun kılabilirler. Şubelere ayrılan belediyelerde reisler şube müdürlerine ikinci derece amiri ita salahiyeti verebilirler.

MUHASİBİ MES'ULLER:

Madde 127 — Belediye muhasebecileri, hesap işleri müdürleri belediye bütçesinin muhasibi mes'ulleridir. Belediye muhasibi mes'ulleri zimmetindeki matlubatın takip ve tahsili hususunda ifa olunacak muamelat Devletin bu kabil muhasipleri hakkındaki muamelenin aynıdır.

İDARE HESABI VE KESİN HESAP:

Madde 128 — (4705 sayılı Kanunla değişen şekli) Her yıl bütçesinin kesin hesabı, hesap döneminin bitiminden sonra gelen Nisan ayı içinde sorumlu muhasibin idare hesabı ile birlikte encümene verilir. İdare hesabı ve kesin hesap 70 inci ve 86 ncı maddelere göre onanır.

MUHASEBE USULÜ:

Madde 129 — Belediyelerin muhasebelerine müteallik usul bir nizamname ile tesbit olunur.

ESKİ SENE BÜTÇESİNİN DEVAMI:

Madde 130 — Herhangi bir sebeple yeni bütçe kat'ileşmemiş ise bu muamele ikmal olununcaya kadar eski sene bütçesi tatbik olunur.

İHTİYAT AKÇESİ:

Madde 131 — Her sene belediye bütçelerine mevzu varidatın safi miktarı hesap edilerek bu safi varidatın yüzde beşi iş bu kanunun neşri tarihini takip eden mali sene iptidasından itibaren yirmi sene müddetle aynı bütçeye ihtiyat akçesi olarak vaz olunacak ve belediyelere mahsus bir banka teessüs edinceye kadar hükümetin irae edeceği bir bankaya ayni mali senenin nihayetinden evvel tediye edilecektir.

İHTİYAT AKÇESİ MUKABİLİNDE AVANS:

Madde 132 — Belediye idareleri bankaya tevdi edilecek işbu meblağdan teraküm edecek miktarın yüzde yetmiş beşine kadar icap eden miktarını her sene bütçesine tevfikan ihtiyar edilecek imarat ve inşaat masrafları için sarfedilmek ve yine senesi içindeki belediye varidatı ile ödenmek üzere avans olarak bankadan istikraz edebilirler. Bu avansların belediye reisleri ve muhasebe amirleri ve bu hususta sıkı bir murakabe icrasına en büyük mülkiye memurları mecburdurlar.

Y E D İ N C İ F A S I L
BİRLİK TESİSİ

BELEDİYE, KÖY VE VİLAYET MAHALLİ İDARELERİNİN BİRLİK KURMALARI:

Madde 133 — Belde ve köyler, vilayet idarei hususiyeleri kendilerine kanunlarla verilen mecburi veya ihtiyari vazifelerin bir veya birkaçını müşterek tesisat ve idare ile ifa için birlik tesis edebilirler.

BİRLİK NİZAMNAMESİNİN KAT'İLEŞMESİ:

Madde 134 — Birlik tesisi için belde, köy, idarei hususiye meclislerinin (belediye meclisi, köy meclisi, meclisi umumi) müttefikan kabul ettikleri birlik esas nizamnamesi valinin ve birliğe dahil olanlar başka vilayetlere mensup iseler Dahiliye Vekilinin tasdiki ile kati'leşir. Birliğe diğer belde ve köylerin ve idarei hususiyelerin iltihakı birlik meclisinin tasvibi, valinin tasdiki ile ve başka vilayetlere mensup iseler Dahiliye Vekilinin tasdiki ile olur.

NİZAMNAMEYE YAZILACAK MADDELER:

Madde 135 — Her birliğin bir esas nizamnamesi olacaktır. Nizamname atideki mevaddı ihtiva eder:

1- Birliğin unvanı,
2- İdare merkezi,
3- Arazi itibariyle faaliyet sahasının hududu,
4- Daimi olup olmadığı, muvakkat ise kaç sene için olduğu,
5- Birliğe dahil olan mahalli idarelerin isimleri,
6- Birlik azası olan mahalli idarelerin hukuk, vezaif ve salahiyetlerinden hangisi birliğe ve birlik icra heyetine devir ve tevdi olunduğu,
7- Birliğe dahil olan mahalli idarelerin her birinin birlik meclisi için intihap edeceği aza miktarı ve bu aza miktarının tespitine esas olan şeraitin kaç senede bir birlik meclisi tarafından tetkik olunacağı,
8- Birliğe dahil olan mahalli idarelerin birliğin tesis ve idame masraflarına ne nisbette iştirak edecekleri,
9- Birliğin varidatı,
10- Birliğe dahil olan mahalli idarelerin ve bu mahalli idarelere tabi ahalinin birlik müessasatından ne suretle istifade edebilecekleri,
11- Birlik meclisinin senede kaç defa toplanacağı,
12- Birliğin teessüsüne ve faaliyetine esas olacak diğer şartlar.

NİZAMNAMENİN DEĞİŞTİRİLMESİ, BİRLİĞİN İLGASI:

Madde 136 — Birlik müddetinin bitmesi veya birliğin ilgası 135 inci madde ahkamına tabidir.

MÜDDETİN BİTMESİ, BİRLİĞİN İLGASI HALİNDE YAPILACIK MUAMELE:

Madde 137 — Birlik müddetinin bitmesi veya birliğin ilgası halinde esas nizamnamesindeki şartlara göre alakadarların sermayelerinin ve birlik hukuk ve vecaibinden hisselerinin tefrik ve tayini birliğe dahil heyetlerin mütalaası alındıktan sonra birlik merkezinin tabi olduğu vilayet idare heyetine aittir.

BİRLİKLER HÜKMİ ŞAHSİYETİ HAİZ AMME MÜESSELERİDİR:

Madde 138 — Birlikler hükmi şahsiyeti haiz amme müesseseleridir. Vazifelerini ifa ettikleri mahalli idarelerin bu vezaifi ifa hususunda haiz oldukları hukuk ve salahiyeti haizdirler. İşbu hukuk ve salahiyeti istimal hususunda alakadar mahalli idarelerle aralarında zuhur eden ihtilafat, vilayet idare heyetince ve birlik muhtelif vilayetlere mensup mahalli idarelerden müteşekkil ise Şurayı Devlet tarafından tetkik ve hallonulur.

BİRLİK MECLİSİ:

Madde 139 — Birlik umur ve muamelatını seneden en az iki defa toplanarak teftiş, murakabe etmek üzere birliğin bir meclisi olur.

MECLİSİN İNTİHABI, AZA ADEDİ:

Madde 140 — Birlik meclisi azası birliğe dahil olan mahalli idarelerin meclisleri tarafından belediye meclisi azalığı için muktazi evsafı haiz kimselerden olmak üzere azami dört sene için intihap olunur. Bu meclise birlik azası olarak mahalli idarelerin her birinden en az iki aza intihap olunur.

YEDEK AZA:

Madde 141 — Birlik azası olan mahalli idarelerin meclisleri, birlik meclisleri için nizamnamede mürettep miktar azanın yarısı kadar yedek aza intihap ederler.

MECLİSİN ÇALIŞMASI VE RİAYET EDECEĞİ MADDELER:

Madde 142 — Birlik meclislerinin adi ve fevkalade içtimaa daveti meclis reis ve katiplerinin intihabı meclis ruznamesinin tanzimi ve müzakeratının idaresi, inzibatının temini, birlik meclisinin salahiyetleri ve meclis mukarreratına birlik reis veya alakadarlar tarafından vaki olacak itiraz üzerine işbu mukarreratın birinci ve ikinci derecede tatbik ve intacı hususlarında bu kanunun 53-61 inci maddeleri ile 63-76 ncı maddeleri ahkamı caridir.

MECLİSİN AÇILMASI, REİSİN SEÇİLMESİ:

Madde 143 — Birlik meclisi, birlik esas nizamnamesinin kanunen kat'ileşmesi tarihinden itibaren nihayet iki ay zarfında birlik merkezinin tabi olduğu vilayet valisi tarafından birlik merkezinde tayin olunan günde içtima davet ve ilk içtima vali tarafından küşat edilerek meclisin reis ve katipleri intihap olunur.

Birlik meclisi tarafından kabul edilen bütçenin ve ittihaz olunan mukarreratın tatbik ve infazı ve birlik işlerinin sevk ve idaresi ile meşgul olmak üzere birlik meclisi en çok dört sene için birlik reisini ve reis vekilini intihap eder.

Bu intihap valinin ve birlik muhtelif vilayetler dahilinde ise Dahiliye Vekilinin tasdiki ile tamam olur.

VALİLER NE ZAMAN BİRLİK REİSİ OLURLAR:

Madde 144 — Birliğe idarei hususiyetlerde iştirak etmiş ise, reis ve reis vekili birlik merkezinin bulunduğu yerin valisi tarafından ve birlik bir kaç vilayet dahilinde ise Dahiliye Vekili tarafından tayin olunur.

Birliklere dahil olan belediyelerden birinde reislik kanunen valiye verilmiş ise birlik reisliği vali tarafından ifa olunur. Birlik azası olan belde ve köylerin ve idarei hususiyelerin belediye reisleri, köy muhtarları ve encümen reisleri birlik meclisinin tabi azasındandırlar.

BİRLİK ENCÜMENİ İNTİHABI:

Madde 145 — Vazifeleri birlik meclisinin intihap devresi nihayetinde bitmek üzere her yeni meclis tarafından ilk içtimada meclis azası arasından dördü birlik encümen azalığına intihap olunur. Birlik reisi, encümenin tabii reisidir.

BİRLİK MECLİSİNİN VAZİFE VE SELAHİYETLERİ:

Madde 146 — Belediye meclislerinin selahiyeti ve vezaifi hakkındaki ahkam birlik nizamnamesi ile birliğe verilen vazife ve hukuk ve selahiyetleri tecavüz etmemek üzere birlik meclisleri hakkında caridir.

BİRLİK REİSİNİN VAZİFE VE SELAHİYETİ:

Madde 147 — Belediye reislerinin selahiyet ve vezaifi hakkındaki ahkam birlik nizamnamesi ile verilen vazife ve hukuk ve selahiyetleri tecavüz etmemek üzere birlik reisleri hakkında caridir.

BİRLİK ENCÜMENİNİN VAZİFE VE SELAHİYETİ:

Madde 148 — Belediye encümenlerinin selahiyet ve vezaifi hakkındaki ahkam birlik ve nizamnamesiyle verilen vazife ve hukuk ve selahiyetleri tecavüz etmemek üzere birlik encümenleri hakkında caridir.

Ek Madde — (2493 sayılı Kanunla eklenen:)

Birlik merkezi, umumi müfettişlik mıntıkasında bulunursa birliğin merkezi olan vilayet valisine ait selahiyetler, umumi müfettişe intikal eder.

S E K İ Z İ N C İ F A S I L

İSTANBUL'DA VİLAYET VE BELEDİYENİN BİRLEŞMESİ

Madde 149 - (6349 Sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

Madde 150 — (6349 Sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

Madde 151 — (6349 Sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

Madde  152 — (6349 Sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

Madde 153 — (6349 Sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır.)

D O K U Z U N C U F A S I L
MÜTEFERRİK MADDELER

BELEDİYE TEŞKİLATI KALDIRILACAK YERLER, BELEDİYE İNTİHAPLARINDAKİ NÜFUS ESASLARI:

Madde 154 — İkinci maddenin hükmü haricinde kalan yerlerde 1 Haziran 1930 tarihinden itibaren belediye teşkilatı mülgadır. Buralarda Köy Kanunu tatbik olunur. Belediye mıntıkasındaki nüfus miktarının herhangi bir arıza ile artıp eksilmesi belediye intihaplarına tesir yapmaz.

İntihabat için her umumi taharrir neticesinde tahakkuk eden nüfus muteberdir.

BELEDİYE İNTİHAPLARININ BU KANUNA GÖRE YAPILMASI:

Madde 155 — Bu kanunun mer'iyet kesbettiği sene Eylülünden itibaren bilumum belediye intahabatı tesbit olunarak belediye meclisleri ve encümenleri bu kanuna göre teşkil ve belediye reisleri yeniden intihap olunur.

NÜFUSU 70 BİNDEN FAZLA BELEDİYELERDE MECLİS AZASINA HUZUR HAKKI VERİLMESİ:

Madde 156 — Nüfusu 70 binden yukarı belediyelerde lüzum görüldüğü tadirde meclis azasına huzur hakkı verilir.

Bu huzur hakkının miktarını tayin eden meclis kararı Dahiliye Vekaletinin tasvibi ile kat'ileşir.

İMTİYAZLI ŞİRKETLER İÇİN BELEDİYELERE VERİLEN MÜBAYAA HAKKI:

Madde 157 — Su, elektrik, havagazı, tramvay ve emsali belediye sınırı dahilinde bulunan imtiyazlı şirketlerin mukavelenamesinde tayin olunan müddetin hitamında mukavelenameleri mucibince Devlete intikal edecek olan bilcümle yazınız tesisat ve emval bilabedel belediyelere devrolunur. İşbu şirketlerin imtiyazlı mukavelenamelerinde Hükümet tarafından mübayaa hakkı için kabul edilen müddetin duhulundan itibaren belediyelerin müracaat ve talebi üzerine mübayaa bedeli belediye tarafından temin edilmek şartı ile Hükümet vasıtasıyle mübayaa edilerek şirket tesisat ve emvali belediyelere devrolunur.

BELEDİYENİN MÜŞTEREK VE SIHHİ İŞLERİ İÇİN MAHALLİ İDARELERLE BİRLEŞMEK HUSUSUNDA HÜKÜMETİNSELAHİYETİ:

Madde 158 — Bir beldeye civar olan yerler ile beldenin müşterek menfaatlerine taalluk eden hususatta, işin derecesine göre belediyelerle idarei hususiyeler masarifi vakıayı işbu hususatta edilecek istifadeye göre aralarında taksim ederler. Sıhhati umumiyeyi tehdit eden ahvalde idarei hususiye ve belediyelerin yalnız başlarına yapamadıkları mecburi vazifelerinde tarafeyni icbara hükümet selahiyettardır.

BELEDİYE HUDUDU DAHİLİNDE BELEDİYELERE AİT MALLAR:

Madde 159 — Belediye sınırı içinde sahipsiz arazi mahiyetindeki seyrangah, harman yeri, çayır, mer'a, koruluk ve bataklıkların ve belediye marifetiyle deniz, nehir ve gölden doldurulmuş olan yerlerin ve yıkılmış kale ve kulelerin metruk arsaları ve enkazının tasarruf, idare ve nezareti kaffei hukuk ve vecaibi ve varidatı ile beraber belediyelere devrolunur.

MEZARLIKLAR BELEDİYELERE AİTTİR:

Madde 160 — Metruk ve kimsesiz mezarlıklarla vakfa ait olan umumi mezarlıklar bilumum hukuk ve vecaibi ile belediyelere devrolunmuştur. Bu kanunun neşrinden sonra belediyeler devren alıncaya kadar satılması memnudur.

Bu kanunun neşrinden evvel evkafca taksitle satılan mezarlıkların henüz istifa edilmiyen taksit bedelleri dahi belediyelere aittir.

Belediyeler bu kanun mucibince yapılacak nizamnameye göre en çok on seneye kadar mezarlıklara ait tesisatı ikmal ederler.

SU İÇİN BELEDİYELERCE YAPILACAK İSTİKRAZLARA MALİYE VEKALETİNİN KEFALETİ:

Madde 161 — Belediye vergi ve resimlerinden devlet varidatı ile birlikte cibayet olunanların 10 senelik tutarları karşılık gösterilerek beldelere fenni şartları haiz su getirmek için bu kanun hükümlerine göre Dahiliye Vekaletinin muvafakatı ile aktolunacak istikrazlara (veya müteahhitlerle aktolunan mukavelenamelerin mali ahkamına karşı) Maliye Vekaleti kefalet eder.

MÜLGA KANUNLAR:

Madde 162 — 23 Eylül 1293 tarihli Derseadet ve Vilayet Belediye Kanunları, 3 Teşrinievvel 1302 ve 3 Eylül 1306 ve 2 Teşrinevvel 1336 ve 30 Teşrinevvel 1338 tarihli zeyilleri ve 17 Kanunuevvel 1328 tarihli Derseadet Teşkilatı Belediyesi Hakkındaki Kanunu Muvakkat ve 16 Şubat 1340 tarihli Ankara Şehremaneti Kanunu ve bunların tadilatı ve işbu kanuna muhalif bilcümle ahkam mülgadır. 1351 numaralı kanun hükmü bakidir.

NİZAMNAME YAPILMASI:

Madde 163 — Bu kanunun tatbiki suretleri nizamnamelerle tayin olunur.

Ek Madde 1— (41/4/1941-3998 sayılı ek Kanun'un 1'inci maddesi hükmü olup; ek madde haline getirilmiştir.) Merkezleri Türkiye Cumhuriyeti hudutları haricinde olupta şubeleri vasıtasıyla Türkiye dahilinde icrayı ticaret eden müessese ve teşekkürlerin aylıklı veya ücretli işi ile belediye reisliği birleşemez.

Ek Madde 2 — (24/8/1950-5656/1 md. ile gelen ek 1'nci md.hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Belediye Meclisleri, lüzum ve ihtiyaç gördükleri takdirde belediye meskenleri yapmak ve bu meskenleri belde sakinlerine kiraya vermek veya satmak işlerini mecburi belediye hizmetleri arasına koyabilirler.

Belediyeler bu maksadı sağlamak üzere bütçelerinde gerekli paraları ayırmak suretiyle döner sermaye tesisine ve kurulmuş veya kurulacak yapı ortaklarına katılmaya yetkilidirler.

Belediyeler bu kanuna göre yapacakları işlerde Arttırma, Eksiltme ve İhale Kanunu hükümlerine bağlı değildirler.

Ek Madde 3 — (24/3/1950-5656/1 md.ile gelen ek 2'nci md. hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Belediyelerce yaptırılacak evlerin tipleri, satış ve kira şartları ve kendilerine temlik yapılacak kimselerin vasıf ve tercih sıraları belediye meclisince düzenlenecek bir yönetmelikte tesbit olunur.

Durumları 5218 sayılı Kanun hükümlerine uyan kimseler de bu kanun hükümleri dairesinde mesken sağlanabilir.

Ek Madde 4 — (24/3/1950 -5656/1 md. ile gelen ek 3'üncü md. hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Belediye Meclisleri, 1580 sayılı Belediye Kanununun 5116 sayılı Kanunla değiştirilen 110 uncu maddesinin 19 uncu fıkrasında yazılı gelir kaynağı hasılatından muhtaç asker ailelerinin yıllık ihtiyacı karşılandıktan sonra arta kalmış ve kalacak kısmın dörtte üçünü bu Kanunda yazılı işlere tahsis etmeğe yetkilidirler.

Ek Madde 5 — (2/12/1960 -150/2 md. ile gelen ek 1'nci md. hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Ekmek ve francala imal eden fırın ve fabrikalarla un istihsal eden değirmen ve fabrikalar, belediyenin vaki ihtarına rağ-men, inandırıcı ve kesin sebepler olmadan istihsal ve imalden kaçınırlar ise belediyeler, mahalli en büyük mülkiye amirinin tasvibi ile bu işyerlerini re'sen veya bilvasıta işletebilir.

Her iki halde de sadece belediye encümenlerince takdir edilecek aylık kira ile, işletmede mevcut ham ve yardımcı maddelerin ve bunların mamullerinin ve imalatta kullanılan maddelerin maliyet bedeli işletme sahibine ödenir.

Her çeşit gıda ve ihtiyaç maddelerinin muhafazasına mahsus soğuk hava depoları da yukarıdaki hükümlere tabidir.

Re'sen veya bilvasıta işletme müddeti bir aydan fazla olamaz ve aleyhine adli ve idarî kaza mercilerine başvurulamaz.

Ek Madde 6 — (2/12/1960 -150/2 md. ile gelen ek 2'nci md. hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Şehir ve kasaba merkezlerinde oturan halkın ekmek ve francala ihtiyacı için gerek belediyelerce serbest piyasadan temin edilecek gerek valiliklerin talebi üzerine Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından tahsis edilecek hububattan imal olunacak unların fabrika ve değirmenlerde beher çuvalının satış fiyatına 10 kuruş zam yapılır.

Fabrika ve değirmenler bu zamdan elde ettikleri meblağı aylık olarak ve ertesi ayın 15 inci günü akşamına kadar ilgili belediye namına Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasında açılacak bir hesaba yatırır. Yatırmayanlar hakkında 6183 sayılı Kanun hükümleri tatbik olunur.

Bu fonda toplanacak paralar münhasıran belediyelerin ihtiyacına tekabül edecek ve belediyelerin mülkiyetinde çalıştırılacak olan sıhhi ve modern ekmek fırını ve fabrikalarıyla un fabrikalarının tesis ve işletmesinde kullanılır.

Ek Madde 7 — (19/7/1963 -307/1. md. ile gelen ek 16'ncı md. hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Memur iken veya evvelce memuriyette bulunmuş olanlardan belediye başkanlığına seçilenlerin, belediye başkanlığında geçen hizmet süreleri (Her türlü özlük ve emeklilik haklarının hesabında nazarı itibara alınmak suretiyle) memuriyette geçmiş sayılır.

Emekli iken belediye başkanlığına seçilenlerin emekli maaşları kesilmez.

Sigortalı işçi iken belediye başkanlığına seçilenler sigorta prim ve aidatlarını ödediklerinde sigortalı olmaktan doğan bütün hakları devam eder.

Ek Madde 8 — (19/3/1969-1136/199 md. ile gelen ek 1'nci md. hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bir kadroya bağlı olarak aylık veya ücreti belediye bütçesinden yahut belediyenin yönetim ve denetimi altındaki daire, müessese veya şirketelrden verilen müşavir ve avukatların takibettikleri dava ve işlerde, mahkeme ve icra daireleri tarafından müvekkilleri belediye, daire, müessese veya şirket leine avukatlık ücret tarifesine göre takdir edilen avukatlık ücretinin tahsil olunan kısmı belediye veya onun yönetim ve denetimi altındaki daire, müessese veya şirketin hukuk işleri müdürlüğü yahut hukuk müşavirliği personeline, belediye meclisi tarafından tespit edilecek esaslara göre ve 7244 sayılı kanundaki hadler dahilinde tevzi i ve tediye olunur.

Geçici Madde 1 —(1580 sayılı Kanun'un kendi numarasız muvakkat maddesi olup teselsül için numaralandırılmıştır.) Bu Kanun'un neşrinden sonra yeni meclis ve reisi intihabı yapılıncaya kadar mevcut mecliis ve reisleri vazifelerine devam ederler.

Geçici Madde 2 — (9/7/1953-6124/1. md. ile gelen muvakkat maddesi olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu Kanun'un neşrinden evvel yapılmış istimlak sahalarında istimlak gayesine veya imar planına uygun olarak kurulacak tesisler için de bu Kanun hükümlerinden faydalanılır.

Geçici Madde3 — (2/12/1960-150 sayılı Kanun'un numarasız geçici maddesi olup teselsül için numaralandırılmıştır.) 14 Haziran 1954 tarih ve K/940 sayılı kararın 5 inci maddesinin verdiği yetkiye dayanarak Ticaret Bakanlığının 16.7.1954 tarihinde kabul ettiği esaslar dairesinde teşkil edilen fonda birikmiş paralar işbu kanunun ek 2 inci maddesi ile tesis edilen fona aktarılır .

Ancak aktarılacak meblağ Ticaret Bakanlığı ile ilgili belediye arasında tesbit edilir.

a) Nezdinde fon hesabı bulunan bankanın masrafları,

b) 30 Kasım 1960 tarihine kadar, fondan kendisine tesis ettiıği fırın veya ekmek fabrikası için, tahsiste bulunulması isteğinde bulunmuş kimselere ilgili belediye ve Ticaret Bakanlığınca müştereken ödenmesi kararlaştırılacak meblağ,

fondan ödenir.

Madde 164 — Bu kanun hükümleri 1 Eylül 1930 tarihinden başlar.

Madde 165 — Bu kanun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyeti memurdur.

İktisadi Dayanışma Gazetecilik Matbaacılık ve Danışmanlık Ltd.Şti - Türkiye' nin En Büyük Mevzuat Portalına Hoş Geldiniz.